Bohaterstwo dla Wiary
Komentarz do parszy „Pinchas” (części „Pinchas” (Imię)):
Bemidbar/4Moj/Arithmoi/Lb 25,10-29,40/30,1; 1Krl 18,46-19,21; J 2,13-22.
Bohaterstwo w pokonywaniu odstępstwa i przywracaniu porządku.
Rozważanie należy zacząć od samodzielnego
przeczytania lub wysłuchania fragmentów Biblii.
1. Wcześniej Omawiane Zagadnienia
Tematy tego czytania inne niż omówione w tym tekście,
były komentowane w poprzednich cyklach czytania Tory:
– Sytuacja w obozie Iszraela, grzech Zimriego i czyn Pinchasa;
– Przymierze wiecznego koheństwa potomków Pinchasa;
– Oddania na dni powszednie, Szabaty, nowie i święta;
– Właściwe uwzględnianie i łączenie różnych wzorów i postaw;
– nie uznawanie objawień to podważanie wiarygodności Boga.;
– Ustanowienia (Przykazania) jakie Bóg dał w parszy Pinchas.
Są one rozważane we wcześniejszych artykułach:
– Gorliwość Kapłaństwa Wieczności;
– Oddania na Wyznaczone Czasy;
– Połączenie Skrajności;
– Wiarygodność Słów Boga i Ludzi;
– Ustanowienia Boga w Parszy Pinchas.
Poprzednie komentarze rozważają już praktyczne i duchowe treści parszy,
więc warto kliknąć i otworzyć artykuły wskazane w odnośnikach powyżej.
2. Bohaterstwo dla Wiary
Bemidbar/4Moj/Arithmoi/Lb 25,10-13:
וידבּר יהוה אל משׁה לּאמר”
פּינחס בּן אלעזר בּן אהרן הכּהן
השׁיב את חמתי מעל בּני ישׂראל
בּקנאו את קנאתי בּתוכם
ולא כלּיתי את בּני ישׂראל בּקנאתי
לכן אמר הנני נתן לו את בּריתי שׁלום והיתה
לּו וּלזרעו אחריו בּרית כּהנּת עולם
„תּחת אשׁר קנּא לאלהיו ויכפּר על־בּני ישׂראל
’Pinchas, syn_Eleazara, syna Aharona, tego_kohena
odwrócił tę zapalczywość_Moją od potomków Iszraela
w_gorliwości tą gorliwością w_pośród_nich
i_nie wyniszczyłem tych potomków Iszraela w_gorliwości_Mojej.’
I_tak mów: 'Oto_Ja daję dla_niego to Przymierze pokoju i_będzie_(ono)
dla_niego i_dla_potomstwa_jego po_nim Przymierzem Kapłaństwa Wieczności
za_to, że gorliwym_(był) dla_Boga_swego i_przebłagał nad potomkami Iszraela.'”
Bemdbar/4Moj/Arthmoi/Lb 25,14-15:
ושׁם אישׁ ישׂראל המּכּה”
אשׁר הכּה את המּדינית
זמרי בּן סלוּא נשׂיא בית אב לשּׁמעני
ושׁם האשּׁה המּכּה המּדינית
„כּזבּי בת־צוּר ראשׁ אמּות בּית אב בּמדין הוּא
którego zabito (z)_oto tą_Midianitką:
Zimri syn Salua, książę domu ojca od_Szimaona;
a_imię tej_kobiety tej_zabitej, tej_Midianitki:
Kozbi, córka Cuara, przywódcą plemienia, domu ojca w_Midianie on.”
Wszystkie 3 fragmenty Biblii czytane na zgromadzeniach z parszą „Pinchas”
dotyczą wystąpień szczególnych sług Boga, którzy wykazali się bohaterstwem,
bo w czasie, gdy panowało odstępstwo, któremu inni nie umieli się sprzeciwić,
oni podjęli ryzykowne działanie wbrew wszystkim aby przywrócić porządek
i dokonali wielkich rzeczy dla Boga i ludzi, którzy mogli odzyskać wierność…
W każdym z czytanych fragmentów występują ludzie przeciwni Bogu,
którzy mając taką możliwość, np. bogactwo, władzę, wpływ na sytuację,
zdecydowali się na uczynienie czegoś, co było i jest wielkim złem,
a niemal wszyscy pozostali, nawet jeśli bardzo im się to nie podobało,
nie mieli odwagi lub siły i nie potrafili zadziałać, żeby to zmienić,
nawet jeśli w tym nie uczestniczyli ani nie tolerowali tego,
a np. płakali nad tym, że coś takiego się dzieje…
2.1. Pinchas Przeciwko Zimriemu
Zimri, syn Salua, syn księcia z plemienia Szimaona
nie tylko sam popełniał nierząd z Midianitką, także ważną w tym narodzie,
bo nie czynił tego skrycie, żeby nikt o tym nie wiedział, nie wstydził się,
nie obawiał się kary ani odrzucenia za swoje złe postępowanie,
ale był z tego dumny i zrobił „paradę zboczoności” zanim to stało się modne,
postanowił pokazywać publicznie co robi i przekonywać do tego innych,
czym prawdopodobnie udało mu się pociągnąć wiele osób do grzechu;
bo po tym wydarzeniu plemię Szimaona stało się najmniej liczne
i z 59 300 wcześniej zmniejszyło do zaledwie 22 200 spisanych
i wtedy miało nawet mniej członków od plemienia Lewiego
w związku z czym otrzymało też dużo mniejsze dziedzictwo.
Wtedy jednak na ten jeden silny, publiczny głos zgorszenia
wystarczyło jedno stanowcze działanie Pinchasa, który wykonał wyrok Boga;
co w innych sytuacjach, przy upowszechnionym odstępstwie, nie wystarcza
i potrzeba długich działań wielu osób, żeby cofnąć odstępstwo…
2.2. Elijahu Przeciwko Achabowi, Eizebel i Prorokom Bożków
Achab i Eizebel panowali ponad 60 lat po rozpadzie królestwa Szlomo(ha),
a więc w czasie, gdy bałwochwalstwo było już w Iszraelu powszechne
i od początku nie potrzebowali się kryć z czymś, co naród uznawał;
ale oni postanowili posunąć się o krok dalej i nie tylko czcić bożki,
nie tylko jawnie praktykować swoje odstępstwo i grzech;
lecz też całkiem zakazać wiernej czci Boga i zabić proroków,
walczyć z tymi, którzy dobrowolnie trwali w spełnianiu Tory…
Mimo cudownego dowodu mocy Boga i wyższości nad bożkami
oraz zabicia 850 fałszywych proroków, to nie wystarczyło,
bo władza Eizebel i Achaba trwała dalej, a Elijahu odszedł
i nawet wiele pokoleń później nie nastąpiło pełne oczyszczenie,
bo np. namaszczony przez proroka późniejszy król Iszraela
zabił czcicieli i zniszczył posągi Baala, ale zachował cielce…
2.3. Jeszua Przeciwko Kupcom
Jeśli chodzi o akt gorliwości Mesjasza Jeszui (Jezusa);
to trzeba rozumieć, że nie było to na zwykłym targowisku w Jeruszalaim,
gdzie zwykli kupcy sprzedawali zwierzęta, mięso, warzywa i inne towary,
na czym oczywiście jak wszyscy chcieli i mieli możliwość zarabiać…
Jeszua wystąpił przeciwko sprzedającym zwierzęta przy Świątyni,
którzy mieli umożliwiać pielgrzymom realizację ustanowienia Tory,
że nie muszą z daleka prowadzić swoich zwierząt na oddania,
ale mogą je sprzedać u siebie, przynieść pieniądze i odkupić;
w związku z czym przy Świątyni musiały być dostępne do nabycia
zwierzęta czyste i bez skazy – nadające się do poświęcenia Bogu…
…tyle, że to nie było coś, na czym można by zarabiać
(więc nie powinni tego robić zwykli handlarze, a np. Lewici),
bo sprzedający dorodnego byka chciałby odkupić i poświęcić byka,
a nie mieć trudności z nabyciem jagnięcia za uzyskane pieniądze
i musieć decydować albo o znaczącym zmniejszeniu swego oddania
albo o dołożeniu dużej kwoty do tego, co miało być poświęcone;
co niewątpliwie wpływało na radość ze świętowania.
Ważne było też wtedy przekonanie i tradycyjna zasada,
że pieniężne dary dla Świątyni można składać tylko w szeklach,
a nie mogą to być monety z godłami lub wizerunkami władców,
bo skoro oni czynili się bożkami, uznawano je za bałwochwalcze;
dlatego pielgrzymi z diaspory mający i używający „świeckie pieniądze”
potrzebowali przed złożeniem darów wymienić je na szekle…
Dobrze też brać pod uwagę, że wszystkie „wywracania stołów”,
zarówno to w czytanej relacji 4. Ewangelii, jak i u synoptyków,
dzieją się krótko przed Pesach, choć w różnych latach;
co nie jest przypadkiem, bo wtedy ten problem jest najpoważniejszy:
– w większość dni roku pielgrzymi mogą na oddania kupić cokolwiek,
więc mogą rozejrzeć się wśród ofert i wybrać najkorzystniejszą,
zarówno jeśli chodzi o rodzaj produktu, jego jakość i cenę,
dlatego to sprzedający konkurują ze sobą o nabywców;
– na Pesach trzeba pierwszoroczne jagnię oddzielić 10. Abib
(a tu jest następny dzień po przybyciu na miejsce 6 dni przed Pesach,
czyli właśnie dzień 10. Abib, zatem dokładnie gdy należy to czynić),
dlatego nie ma wyboru ani czasu – trzeba to spełnić w tym dniu,
więc pod taką presją to sprzedający mogą stawiać warunki,
którym kupujący nie mają jak się przeciwstawić ani wybrzydzać,
bo ryzykowaliby, że nie zdążą nabyć baranków na Pesach
lub jeszcze później będą one jeszcze droższe…
Kupcy przy Świątyni, których stoły wywrócił Mesjasz,
nie popełniali ani nie propagowali bałwochwalstwa ani nierządu,
oni czynili rzecz potrzebną dla czystości czci Boga i złożenia oddań,
więc uważali się i byli uważani za pełniących służbę dla Boga;
ale problem polega na tym, że w rzeczywistości tak to tylko wyglądało,
bo oni rzekomą „służbę Bogu” wykorzystywali dla swego interesu,
żerowali na potrzebach pielgrzymów i braku innych możliwości,
co pozwalało im wymuszać dla siebie znaczą część wartości oddań
i co okradało zarówno darczyńców, jak i samego Boga…
W wielu sytuacjach przekonanie o braku innej, lepszej możliwości,
sprawia, że ludzie decydują się na trwanie w błędzie i własnej krzywdzie
dając się wykorzystywać przez tych, którzy tak to sobie zorganizowali
i przekonali innych, że to jest jedyne możliwe i konieczne;
podczas gdy da się wszystko uporządkować właściwie.
2.4. Podsumowanie
Wierność Bogu i służba dla społeczności przejawia się
nie tylko w tym, co piękne, atrakcyjne i podobające się społeczności
(co także jest ważne i potrzebne, bo zachęty rozwijają dobrą postawę),
ale może wymagać też stanowczych działań przywracających porządek,
do których wykonania potrzeba wielkiej odwagi, jaką wykazują nieliczni;
którzy są gotowi by dokonać reformy – przywrócenia właściwego stanu
poprzez wycofanie odstępstwa, a nie wprowadzanie nowych zmian;
bo celem jest odtworzenie tego, co Bóg ustanowił na początku.
Naprawy wymagać mogą zarówno wielkie i wyraziste naruszenia Tory,
jak i spełnianie i wykorzystywanie „pobożnych praktyk” w zły sposób,
co do czego trudno jednoznacznie ocenić, które jest groźniejsze,
bo jedne wciągają w poważniejszy grzech, a inne zwodzą więcej osób,
w tym także tych, którzy chcą znać Prawo Boga i być sprawiedliwi,
dlatego podporządkowują się nawet niekorzystnym ustanowieniom
nie zdając sobie sprawy lub nie mając możliwości zatrzymania błędu;
dlatego w odpowiedni sposób walczyć o prawdę muszą ci,
którym Bóg dał do tego umiejętności, siłę i odwagę…
Chwała Bogu!