Najważniejsza Część Biblii
Komentarz do parszy „WaEtchanan” (części „I_Błagałem”):
Debarim/5Moj/Deuteronomion/Pwt 3,23-7,11; Iz 40,1-26; Mk 12,28-34.
Najważniejsza parsza(h) wprowadzająca fundamentalne Prawa.
Rozważanie należy zacząć od samodzielnego
przeczytania lub wysłuchania fragmentów Biblii.
1. Wcześniej Omawiane Zagadnienia
Tematy tego czytania inne niż omówione w tym tekście,
były komentowane w poprzednich cyklach czytania Tory:
– błaganie Boga i niespełnione prośby Moszego i Jeszui;
– Najważniejsze Przykazanie powodem spełniania reszty;
– zakaz zmiany Prawa kluczowy dla trwałości Przymierza;
– zakaz czci wizerunków – brak widzialnych objawień Boga;
– zakaz przymierzy i wiązania się z poganami;
– nakaz zniszczenia miejsc pogańskich kultów;
– etyczne znaczenie jedyności Boga wobec politeizmu;
– mądrość to nie ilość, a jakość wiedzy – tej o prawdzie;
– nie każdy aspekt wiary musi być zgodny z oczekiwaniami;
– wierność Bogu wymaga podporządkowania się;
– człowiek ma być poddany Bogu, a nie odwrotnie;
– właściwe spełnianie Tory zachętą do wierności;
– Ustanowienia (Przykazania) jakie Bóg dał w parszy WaEtchanan.
Są one rozważane we wcześniejszych artykułach:
– Najważniejsze Słowa;
– Świętość w Odcięciu od Grzechu;
– Podporządkowanie Bogu i Zmiana Siebie;
– Mądrość Widoczna w Praktyce;
– Ustanowienia Boga w Parszy WaEtchanan.
Poprzednie komentarze rozważają już praktyczne i duchowe treści parszy,
więc warto kliknąć i otworzyć artykuły wskazane w odnośnikach powyżej.
2. Najważniejsza Część Biblii
Czytana w tym tygodniu parsza(h) WaEtchanan jest najważniejszą częścią Biblii,
ale gdyby zapytać różne osoby o uzasadnienia takiej oceny, to byłyby różne
(pomijając przy tym przeciwne temu stanowiska i całkiem odmienne opinie).
Wśród „chrześcijan” zgadzających się z tą tezą można by spodziewać się,
że w pierwszej kolejności wskażą, że parsza(h) zawiera tak zwany „Dekalog„
(nie jest właściwym tłumaczeniem hebrajskiej nazwy „Aszeret HaDebarim„,
bo faktycznie tekst zawiera więcej niż 10 i jest to raczej „Bogactwo Słów”),
co jednak czyni ją zaledwie powtórzeniem tego, co było już w parszy Jitro,
a zatem oznacza, że ta jest co najwyżej tak samo lub mniej ważna od źródła.
W rzeczywistości Słowa powszechnie znane jako „Dekalog”
nie są wszystkim, co zostało zapisane na kamiennych tablicach
ani nie są wszystkim, co sam Bóg zamierzał ogłosić z Góry Synaj
i tylko na prośbę ludu resztę przekazał za pośrednictwem Moszego;
nie są one ani mniej ani bardziej ważne od wielu innych Przykazań,
ale stanowią po prostu część Prawa, jakie zawiera cała Tora(h)
i powinny być traktowane na równi z resztą Ustanowień Boga.
2.1. Miłość do Boga
Istnieje jednak w Torze jedno zdecydowanie, wyraźnie najważniejsze zdanie,
które jest fundamentem dla traktowania poważnie, uznania i spełniania reszty
i zgodnie z nauczaniem Mesjasza Jeszui (Jezusa) jest to Miłość do Boga,
o której mówi właśnie ten najważniejszy fragment całej Biblii.
Debarim/5Moj/Deuteronomion/Pwt 6,4-5:
שׁמע ישׂראל יהוה אלהינוּ יהוה אחד”
ואהבתּ את יהוה אלהיך
„בּכל לבבך וּבכל נפשׁך וּבכל מאדך
„I_(będziesz)_miłował tego יהוה, Boga_twego
w_całe serce_twe i_w_całą duszę_twą i_we_wszystkie siły_twe.”
Posłuszeństwo oczywiście może opierać się też na bojaźni przed władcą
i bojaźń względem Boga także jest nakazana i wymagana w Torze;
jednak ona do skutecznego działania wymaga ciągłego nadzoru i kontroli,
a chwila poczucia „wolności” może wystarczyć by zaniedbać porządek
i ludzie przekonani, że nikt ich nie pilnuje, pozwalają sobie na odstępstwa;
podczas gdy wierność oparta na prawdziwej miłości wypływa z wnętrza
i nie tylko nie wymaga żadnego przymusu ani sprawdzania postępowania,
ale działa wbrew przeciwnościom i przeszkodom, atakowana i zwalczana,
nawet gdy ludzie z tego drwią, krytykują, próbują zniechęcić i powstrzymać,
nawet gdy wiąże się to z byciem prześladowanym i męczeńską śmiercią.
Ważne jest przy tym, żeby rozumieć, że w biblijnym sensie miłość to nie uczucie,
to nie reakcja na to, że ktoś się podoba, robi coś dobrego czy daje coś dobrego;
ale podjęta decyzja i trwający akt woli o dobrym nastawieniu i postępowaniu,
o okazywanej trosce o to, co właściwe i potrzebne dla osoby, którą się kocha;
natomiast pobudzane i wynikające z tego uczucia są tego skutkiem i objawem,
który powinien występować tam, gdzie miłość jest okazywana.
Mamy miłować Boga nie z powodu doświadczania wielkich cudów
ani nie dlatego, że wzruszają nas piękne biblijne lub inne historie;
choć niewątpliwie są to czynniki, które mogą wiarę i miłość pobudzać;
ale mamy miłować niezależnie od sytuacji i tego, co się dzieje,
także gdy zmagamy się z trudnościami i problemami czy chorobami…
Bóg wymaga od nas takiej miłości nie ze względu na Siebie samego,
bo niczego od nas nie potrzebuje, nic nie zyskuje z nami ani nie traci bez nas,
bo jako Stwórca i Władca wszystkiego ma i może wszystko, co sam uzna,
każdy Swój cel może osiągnąć inaczej niż przy naszym udziale i pomocy;
ale mamy tak kochać, bo to my potrzebujemy tego od siebie wzajemnie
i ten wzór ma nas nauczyć jak ma dobrze działać miłość także do ludzi,
która jest koniecznym składnikiem miłości do Boga, z której musi wynikać.
2.2. Zakaz Zmiany Prawa
Debarim/5Moj/Deuteronomion/Pwt 4,1-2:
ועתּה ישׂראל שׁמע אל החקּים ואל המּשׁפּטים”
אשׁר אנכי מלמּד אתכם לעשׂות למען תּחיוּ וּבאתם וירשׁתּם את הארץ
אשׁר יהוה אלהי אבתיכם נתן לכם
לא תספוּ על הדּבר אשׁר אנכי מצוּה אתכם ולא תגרעוּ ממּנּוּ
„לשׁמר את־מצות יהוה אלהיכם אשׁר אנכי מצוּה אתכם
których ja uczę was spełniać abyście żyli i_doszli i_posiedli oto tę_ziemię,
którą יהוה, Bóg ojców_waszych daje dla_was.
Nie dodacie_[nic] do tego_słowa, które ja nakazuję wam i_nie odejmiecie_[nic] z_tego,
zachowując te Przykazania יהוה, Boga_waszego, które ja nakazuję wam.”
Drugim z Przykazań znacznie ważniejszych od innych,
od którego w praktyce zależy ważność wszystkich pozostałych;
jest zakaz dodawania i odejmowania z Prawa – zakaz zmiany Prawa,
który jest potrzebny nie tylko jako gwarant trwałości i obowiązywania Tory,
bez czego tekst z przed tysięcy lat nie miałby od dawna żadnego znaczenia,
bo wszystko można by w międzyczasie wielokrotnie zmienić lub usunąć,
np. nie miałoby żadnej doniosłości ustanawianie biblijnych świąt, w tym Szabatu,
gdyby można było je przenosić na inne dni lub znosić i zastępować innymi;
ale to też świadectwo wiary, że pochodzi ona od Boga – Stwórcy wszystkiego,
który wszystko najlepiej wie i rozumie, więc postanawia doskonale i nieomylnie,
zatem nie ma potrzeby ani sensu czegokolwiek w Torze obalać ani zmieniać,
bo nie będzie to poprawa, a jedynie podważenie zaufania i autorytetu Boga.
Nie oznacza to, że sposób rozumienia i stosowania Tory nie może się rozwijać,
bo nasza perspektywa ograniczonych ludzi jest zupełnie inna niż Boga
i początkowo możemy widzieć tylko 1 zakres zastosowania Przykazania,
a później pojmować, że ma ono także kolejne i kolejne zakresy i znaczenia,
co nie tyle wprowadza nowe, lecz raczej odkrywa głębię istniejących Słów,
która była przewidziana i zawarta w Torze od początku.
Istotne jest jednak, że nie można dodać jako prawa czegoś,
co nie miałoby pewnego źródła i wzoru w już objawionej Torze;
nie można też obalić ani zmienić na całkiem inne istniejących Praw
czy ustanowić dowolności w już ściśle uregulowanym zakresie.
W szczególności nie można np. w miejsce zakazu czci wizerunków
dopuścić ani tym bardziej uczynić z tego istotnej praktyki religijnej;
bo jest to coś potępionego przez Boga jako zwodnicze i szkodliwe,
sprawiające, że zupełnie błędnie postrzega się kim i jaki Bóg miałby być
ulegając mylnemu wrażeniu podobieństwa do widzialnych stworzeń,
z których żadne nie ukazuje Boga w pełni ani doskonale.
Nie jest to wcale np. „ułatwienie skupienia się na modlitwie„,
ale zupełna zmiana tego do kogo/czego się tak mówi…
Także jeśli chodzi o Mesjasza Jeszuę (Jezusa),
to wcale nie wygląd jego ludzkiego ciała jest obrazem Boga,
bo pod tym względem nie różni się od nas ani innych stworzeń
i Tora(h) nie pozwala nigdy przyjąć takiego rodzaju wizerunku,
a celem Mesjasza było podporządkowanie grzesznego ciała duchowi,
żeby nie ulegać złym skłonnościom i pokusom, a czynić tylko dobrze.
Ważna jest postawa i postępowanie kierowane otrzymanym natchnieniem,
wygłaszane nauczania oraz czyny sprawiedliwości i miłosierdzia,
które mógł pokazać będąc w pełni wiernym i posłusznym Ojcu,
żeby przekazywać i spełniać to, co było mu dawane.
We właściwej relacji z Bogiem trzeba skupiać się na duchu,
a to wymaga świadomości faktu, że Ojciec jest duchem.
Tora(h) nie pozwala czynić wizerunków Boga ani takich czcić
(a tym bardziej wyobrażeń innych, w tym fałszywych bożków);
żeby to nie odwracało uwagi i żebyśmy właściwie skupiali się
na tym, co najważniejsze – na charakterze i cechach Boga,
na wartościach i Zasadach, jakimi mamy się kierować
abyśmy chcieli i umieli wzrastać duchowo ku Ojcu.
Chwała Bogu!