Pokora i Sprawiedliwość
Komentarz do parszy „WaJeszeb” (części „I_Osiadł”):
Bereszit/1Moj/Genesis/Rdz 37,1-40,23; Am 2,6-3,8; Dz 7,9-16.
Pokora i poprawa koniecznymi cechami uświęconego życia…
Rozważanie należy zacząć od samodzielnego
przeczytania lub wysłuchania fragmentów Biblii.
1. Wcześniej Omawiane Zagadnienia
Tematy tego czytania inne niż omówione w tym tekście,
były komentowane w poprzednich cyklach czytania Tory:
– Chronologia wydarzeń opisanych w tej parszy;
– Dzieje i postawy Josefa w kolejnych sytuacjach;
– Prorocze sny Josefa i ich właściwe znaczenia;
– Nienawiść i postępowanie braci wobec Josefa;
– Historia Jahuda(ha) i Tamar – wzór lewiratu;
– Gorliwość w obronie prawdy i sprawiedliwości;
– Nie przecenianie sukcesów i uczenie się na błędach;
– Oczekiwania Boga od wybranych i karcenie grzechów;
– Ustanowienia (Przykazania) jakie Bóg dał w parszy WaJeszeb;
– Historia Josefa objawia prawdy o Mesjaszu Jeszui (Jezusie).
Są one rozważane we wcześniejszych artykułach:
– Odważnie i Wytrwale w Sprawiedliwości;
– W Czasie Obecności;
– Gorliwość o Prawdę;
– Sukcesy i Porażki Wobec Świętości;
– Powołani do Wyższych Wymagań;
– Ustanowienia Boga w Parszy WaJeszeb;
– Mesjasz Zapowiedziany w Historii.
Poprzednie komentarze rozważają już praktyczne i duchowe treści parszy,
więc warto kliknąć i otworzyć artykuły wskazane w odnośnikach powyżej.
2. Pokora i Sprawiedliwość
Historia opisana w parszy „WaJeszeb” rozpoczyna historię Josefa,
który wtedy okazał się postępującym najlepiej z braci – synów Jakuba
i został wybrany przez Boga aby w przyszłości stać się ich przywódcą,
ocalić od plagi głodu i poprowadzić drogą spełniającą proroctwa;
jednak ostatecznie stanie się tak, że plemiona pochodzące od Josefa
nie będą najważniejszymi i przewodzącymi w Narodzie Iszraela
mimo pierworództwa i większych błogosławieństw od Jakuba,
bo wiodącą rolę mają przejąć potomkowie Jahuda(ha) (Judy);
co jest następstwem wydarzeń, które tu są poboczną sprawą:
wątek synów Jahuda(ha), a w szczególności grzech z Tamar
stanowi przerwę w tematycznej narracji dotyczącej Josefa,
ale pomimo tego, że ukazuje poważny grzech tego patriarchy
w istocie wyjaśnia czemu jemu Bóg postanowił dać zwierzchność
i w jego potomstwie ustanowić Mesjasza-Króla…
Historia w Torze nie jest opisana w pełni chronologicznie,
ale wiele spraw jest przesuniętych ze względów tematycznych
(np. śmierć Icchaka tuż przed tym jak Josef stanął przed faraoem;
temat Diny w Szechem to nie historia dzieci w wieku 6-13 lat,
które byłyby zdolne zgładzić całe miasto za gwałt na siostrze;
czy śmierć Rachel przy powrocie rodziny Jakuba z Padan-Aram,
choć stało się to dopiero gdy po raz kolejny wracali z północy,
już po śnie Josefa o gwiazdach i jego interpretacji przez Jakuba);
wątek Jahuda(ha) i Tamar rozcina historię Josefa w tej parszy,
żeby podkreślić wielką ważność rozważania ich dziejów razem,
bo w ten sposób można z nich nauczyć się więcej…
Z sąsiednich parszy można się dowiedzieć, że:
1. Jahuda(h) przybył do Micraim z wnukami zrodzonymi z Pereca
stanowiącymi praktycznie 3, a nie zwyczajnie 2 pokolenie jego potomków,
bo po starszych i młodszych synach (którzy mogliby być synami starszych);
2. Jahuda(h) był tylko o około 3 lata starszy od Josefa,
bo Josef urodził się na końcu drugich 7 lat służby Jakuba,
podczas których Lea(h) urodziła 7 dzieci, a Jahuda(h) był 4. z 7,
zatem powinien urodzić się około 4. roku w tym okresie;
3. Josef miał około 39 lat gdy sprowadził rodzinę do Micraim,
bo w wieku 30 lat stanął przed faraonem aby wyjaśnić sny,
a potem nastąpiło zapowiedzianych 7 lat obfitości i 2 lata głodu;
z czego wniosek, że Jahuda(h) w wieku około 42 lat był dziadkiem,
a w tej jego historii średnia długość pokoleń to około 14 lat;
więc wszyscy szybko ulegali pożądliwości jak Aszaw (Ezaw),
a nie czekali jak Jakub na dojrzałość i właściwe małżeństwa.
Gdy zaczęła się historia małżeństw i potomstwa Jahuda(ha)
był on młodszy niż Josef gdy otrzymał swój pierwszy sen,
Ar, E(o)nan i Szela(h) musieli urodzić się gdy Josef miał około 11 lat,
zaś Perec gdy Josef miał około 25 lat i był już dawno w niewoli,
nie wiadomo czy służąc w domu Potifara czy już w więzieniu,
ale przed wyjaśnieniem snów podczaszego i piekarza.
Gdyby relacja w Torze miała być ściśle chronologiczna,
to też wątek Jahuda(h) należałoby podzielić na części
i wymieszać z historią Josefa przed i w trakcie niewoli,
gdyby zaś relacje opisane i ułożone w sposób tematyczny
miały pojawiać się w chronologicznej kolejności początków,
to historia Jahuda(ha) powinna być wcześniej niż Josefa,
bo zaczyna się od sprawy o około 7 lat wcześniejszej
(bo narodziny dzieci poprzedzają jeszcze inne wydarzenia).
Umieszczenie historii Jahuda(ha) oddzielnie sprawiłoby jednak,
że mógłby zostać dokonany inny podział tekstu Tory na parsze
i sprawy te nie byłyby czytane ani rozważane razem,
bo wątek Jahuda(ha) połączono by z rodowodami wcześniej,
zaś parsze z historią Josefa dotyczyły tylko tego tematu;
natomiast takie ułożenie tych wątków w Torze pokazuje,
że ważne jest połączenie i skonfrontowanie Jahuda(ha) i Josefa,
dlatego ich historie muszą być czytane i rozważane razem…
Josef jest w biblijnej historii przykładem osoby,
która od samego początku, najwcześniej, najdłużej żyje święcie,
w związku z czym ma poczucie dumy i wyższości nad innymi,
więc nie widzi problemu w tym, że kogoś się wobec niego poniża
(szczególnie gdy usłyszy od brata słowa „sługa twój, ojciec mój„,
na co nie powinien pozwolić, ale powstrzymać takie stwierdzenia),
informował też ojca o złych czynach i opiniach o starszych braciach
nie tylko po to, żeby ich za nie skarcić i doprowadzić do poprawy,
ale też żeby przedstawiać samego siebie ojcu w lepszym świetle,
przez co był bardziej kochany przez niego i nienawidzony przez innych;
podczas gdy Jahuda(h) zaczyna gorzej, bo popełnia grzechy,
ale potrafi się nawrócić, przyznać do winy, żałować i poprawić,
a w końcu uniżyć i poświęcić siebie dla dobra innych…
Mimo że Josef doprowadza braci do nawrócenia i ratuje ich od głodu
(bo wie, że Bóg objawił o tym w proroctwach i musi wykonać to zadanie);
Josef i Jahuda(h) są jak bracia z „przypowieści o synu marnotrawnym„:
– jeden przekonany o tym, że ponieważ zawsze był wierny i służył,
należy mu się nagroda, której nie można dać innym bez zasług;
– drugi popełnił wielki błąd, ale jest gotowy się ukorzyć i poświęcić,
żeby powrócić do sprawiedliwego życia (nie oczekując nagród;
które dostaje z łaski ojca, niespodziewanie, a nie jako swój cel).
Oczywiście najlepiej byłoby, gdyby każdy człowiek miał jednocześnie
sprawiedliwość wiernego syna i pokorę wracającego marnotrawnego
w tym wrażliwość na słabości innych i chęć pomocy, a nie potępienia;
ale to zwykle jest możliwe dopiero po odpowiednim doświadczeniu,
choć nie musi być ono własne, bo można skorzystać z historii
i nauczyć się na błędach innych oraz ich dobrych wyborach…
Na ten temat trzeba zwracać uwagę przede wszystkim dlatego,
że postawa wyższości Josefa może dotyczyć wielu osób,
których np. długa religijna droga prowadzi do przekonania,
że już są bliżej Boga niż inni ludzie i lepsi od innych ludzi,
w związku z czym oczekują wywyższania siebie samych
bardziej niż uświęcenia tych, którzy wciąż są zagubieni;
a ten problem wcale nie musi się przejawiać w czynach
(bo Josef ostatecznie pobudził do nawrócenia swoich braci),
lecz mimo tego występować w błędnym myśleniu o sobie,
za które Bóg ukarał Josefa względnie krótkim życiem…
Nie można pozwalać sobie na mylące przekonanie,
że „ponieważ jestem biblijnie wierzący, to nie mam wad”;
ale trzeba najpierw ciągle poprawiać samego siebie,
żeby potem móc pomagać w tym innym.
Chwała Bogu!