Chanuka(h) dla Chrześcijan
Zgodnie z relacją EWANGELII w J 10,22-23
Jeszua (Jezus) Mesjasz świętował Chanukę1
i udział w tym święcie był dla niego bardzo ważny,
bo narażał swoje życie, żeby być w Świątyni
w czasie, gdy upamiętniano jej oczyszczenie
będąc tam już od dawna prześladowanym (J 7,1).
Choć pielgrzymowanie do Świątyni nie jest obowiązkowe,
Mesjasz ryzykował by świętować gorliwiej niż wymagane2!
Głównym historycznym źródłem ustanowienia Chanuki
jest chrześcijański kanon Pisma Świętego – Księgi Machabejskie,
które ze względu na język grecki nie są kanoniczne w judaizmie
(co nie przeszkadza uwzględniać ich treści w praktykach religijnych),
a upamiętniają wydarzenia historyczne z 1. połowy II wieku p.n.e.
(które nastąpiły ponad 150 lat przed narodzinami Jeszui (Jezusa)).
Nie ma ich w Biblii Hebrajskiej, a uwzględnia je np. katolicyzm,
bo uczniowie Mesjasza powszechnie uznawali je w pierwszych wiekach
i biskupi wtedy nie mogliby ich odrzucić bez utraty swego autorytetu
(więc nie określili, a raczej musieli przyjąć funkcjonujący kanon Pisma),
a stało się to możliwe dopiero po odejściu „Kościoła” od judaizmu,
co umożliwiło „protestantom” przyjęcie uboższego kanonu Biblii
(inaczej niż judaizm praktycznie odrzucając pozakanoniczne teksty).
Chanuka(h) jest bardzo ważnym świętem dla wiernych uczniów Mesjasza,
co powinno być oczywiste dla wszystkich nazywających się „chrześcijanami”,
po pierwsze dlatego, że nie można sprzeciwiać się wzorowi Mesjasza,
ale należy upodabniać się do niego i spełniać to, czego on nauczał;
a po drugie dlatego, że bez cudu chanukowego Mesjasza by nie było,
bo nie miałby ani od kogo, ani do kogo ani po co przychodzić…
Gdyby Antiochowi IV udało się zniszczyć tożsamość i wiarę Iszraela,
całkiem usunąć pragnienie posłuszeństwa Bogu i spełniania Tory,
którego częścią była wiara i oczekiwania spełniania proroctw Tanakhu;
gdyby on zabił wszystkich pobożnych i gorliwych jahudim (żydów),
którzy nawet mimo prześladowań nie dadzą się zmusić do pogaństwa,
to nie byłoby już przodków Jeszui (Jezusa), w tym nie byłoby jego matki
(czyny po jego narodzinach świadczą, że była to bardzo religijna rodzina
spełniająca surowsze z wykładni Przykazań obecnych w tradycjach judaizmu,
w tym np. pozostawanie w Jeruszalaim przez wszystkie dni Święta Pesach);
nie byłoby nikogo, kto by oczekiwał i przyjął Mesjasza i jego Nauczanie;
nie byłoby apostołów, którzy uwierzyli mu i rozgłosili Ewangelię narodom,
więc nie byłoby żadnych podstaw dla powstania „chrześcijaństwa”
i wcale nie zaistniałby żaden „Kościół”, który wzgardził judaizmem.
Matka Mesjasza w modlitwie (Łk 1,46-55) krótko po jego poczęciu
powiedziała o Bogu „ujął się za Iszraelem, sługą swoim…” (Łk 1,54);
zaś anioł Gabriel zwiastując jej wcześniej te wydarzenia (Łk 1,30-33)
powiedział o Mesjaszu: „da mu Bóg tron jego ojca Dawida„ (Łk 1,32)
oraz „będzie królował nad domem Jakuba na wieki„ (Łk 1,33);
zatem Ewangelia nie pozostawia żadnych wątpliwości o ważności
i wspaniałej przyszłości Iszraela pod panowaniem Jeszui (Jezusa)!
Dalej to samo ważne świadectwo Ewangelii (Łk 1,67-79) ukazuje
jak wierny sługa Boga natchniony Duchem Świętego prorokował
„wybawienie z ręki nieprzyjaciół i wszystkich, którzy nas nienawidzą”,
co oczywiście może oznaczać nakłonienie do porzucenia wrogości
oraz zachętę do dalszego życia w pokoju i dobrego współdziałania;
ale jednak z pewnością obejmuje także zgładzenie wrogów Iszraela
(którzy z uporem pozostaną w złej postawie i nie dadzą się nawrócić,
więc trzeba będzie powstrzymać ich od krzywdzenia sprawiedliwych),
jak rozumieli to ludzie, którym oryginalnie ogłoszono te słowa.
Skoro więc jest to podane w Ewangelii proroctwo o Jeszui (Jezusie),
to ludzie, którzy (rzekomo) wierząc w niego dalej nienawidzą Iszraela
sami ściągają na siebie potępienie przy jego powtórnym przyjściu
a także ostateczny wyrok śmierci wydany przez samego Boga.
Chanuka(h) upamiętnia, że Bóg ocala Naród Iszraela
nie dlatego, że ludzie tego chcą lub nie chcą, niezależnie od chęci ludzi,
ale dlatego, że to sam Bóg tego chce i Bóg znajduje na to sposób,
w tym powoła i uzdolni ludzi do pokonania potężniejszego wroga;
dlatego właściwa wiara musi prowadzić do uznania woli Boga
oraz przekonań i postępowania, które będą z nią zgodne…
Ludzie odrzucający Chanukę podnoszą zarzuty wobec Iszraela,
że Jahudim (Żydzi) uważają się na lepszych od wszystkich innych narodów,
gardzą innymi narodami, źle mówią o innych narodach, potępiają innych;
ale w innych narodach i „Kościołach” znajduje się podobne postawy;
a nie ocenia się całej społeczności na podstawie pojedynczych członków
ani nauczania na podstawie jego skrajnych, warunkowych elementów,
które inne stwierdzenia pewnie ograniczają do szczególnych sytuacji.
Z pewnością nie jest to postawa wszystkich członków Narodu Iszraela;
bo np. szczególny Jahud (Żyd) – Jeszua HaNocri (Jezus z Nazaretu)
ze świadomości swojej wyższości względem wszystkich innych ludzi
wywiódł postawę pociągania ku górze i pomagania we wzrastaniu,
aby wszyscy mogli stawać się podobnymi do niego – wywyższeni!
Apostołowie byli rodowitymi i gorliwymi Jahudim (Żydami)
i jest mesjańskim nauczaniem (Rz 12,17; 1Tes 5,15; 1P 3,9),
aby „nie odpłacać złem za złe, ale zło dobrem zwyciężać”
i uczniowie nie nawracali gardząc i potępiając innowierców,
ale zachęcając i przekonując do poprawy wiary i życia…
Jak zatem powinni postępować ludzie nazywający się „chrześcijanami”?
Co jest właściwą postawą osób, które prawdziwie są uczniami Mesjasza?
Czy wywyższanie siebie i pogardzanie innymi bez przemiany na jego wzór?
Czy naśladowanie Mesjasza i pomaganie innym w naśladowaniu go?
Skoro Chanuka(h) była ważna dla Jeszui (Jezusa),
to tak samo musi być świętem ważnym i cennym dla nas;
bo albo jesteśmy z nim, albo przeciwko niemu!
Prawdziwym celem i misją Mesjasza wyznaczoną przez Boga są
dobre wzajemne relacje między Iszraelem i wszystkimi narodami
(nie tylko pozytywne nastawienie Iszraela do innych narodów
ani nie tylko pozytywne nastawienie innych narodów do Iszraela,
ale dobre obustronne relacje pomiędzy wszystkimi narodami,
co od każdego wymaga w tym względzie poprawy i zmian,
a kto uważa się za lepszego, ten powinien dawać tego wzór
i skutecznie zachęcać innych do tego wzajemnego zbliżenia,
które ma też zbliżać ku prawdzie i Bogu).
Trzeba też pamiętać, że Ewangelie nie opisują wszystkich słów i czynów Mesjasza,
ale zawierają to, co autorzy uważali za najważniejsze do przekazania i utrwalenia,
więc świętowanie Chanuki i ocalenie Iszraela to istota tożsamości Jeszui (Jezusa)
i według jego pierwszych uczniów kluczowa część nauczania o nim!
Choć Chanuka(h) jest znana jako święto poświęcenia Świątyni,
bo to znaczenie jest najlepiej widoczne w związku z jej datą,
która upamiętnia oczyszczenie po pogańskim splugawieniu,
które było przejawem pogardy i prześladowań z drugiej strony,
więc wymagało stawienia oporu, obrony i usunięcia wroga;
to jednak wbrew pochopnym wyobrażeniom i uproszczeniom
Świątynia nie jest sednem sprawy ale symbolem i narzędziem,
które służy uświęceniu tych ludzi, którzy czczą w niej Boga;
dlatego w istocie sprawy Chanuka(h) to święto poświęcenia nas
abyśmy my mogli znowu robić to właściwie…
Chanuka(h) słusznie i potrzebnie upamiętnia historię tego,
że Grecy udali się na ziemie zamieszkane przez obcy sobie naród,
żeby narzucić mu swoje zwyczaje i zakazać mu jego zwyczajów
przy pomocy korupcji, gróźb i prześladowań, w tym morderstw
i dlatego napotkało to na stanowczy sprzeciw i zostało odparte siłą.
Jahudim (Żydzi) nigdy w swej wielowiekowej historii tego nie robili,
a zawsze bronili się przed próbami pozbawienia ich tożsamości;
zaś uprowadzeni w niewolę lub uciekający przed prześladowaniami
chcieli zachowywać swój sposób życia bez narzucania go innym
i dając wzór tego, że można żyć obok innych w pokoju.
Powołanie się w tym rozważaniu na Ewangelię Łukasza jest istotne
także dlatego, że fakty przekazane przez tę Ewangelię wskazują,
że zwiastowanie i poczęcie Mesjasza nastąpiło podczas Chanuki:
anioł Gabriel przyszedł do kohena (kapłana) Zekarijaha (Zachariasza)
gdy ten pełnił w Świątyni służbę podczas zmiany Abijahu (Łk 1,5),
która jako 8. z 24 (1Krn 24,3-19) w 2 cyklach spełnianych w każdym roku
(+ po 2 tygodnie ze świętami pielgrzymimi bez podziałów na zmiany)
mogła być spełniana odpowiednio w 3. lub 9. miesiącu biblijnego roku,
więc poczęcie Jochanana (Jana) było przy początku 4. lub 10. miesiąca
(po tym jak ojciec wrócił do domu i żony po spełnieniu swoich obowiązków);
zaś dla Jeszui (Jezusa) wydarzyło się to 6 miesięcy później (Łk 1,26.36),
co prowadzi do ich narodzin w 1. oraz w 7. miesiącu biblijnym,
odpowiednio w biblijne Święto Przaśników oraz w Święto Szałasów;
a ponieważ Jochanan spełnia zapowiedź przyjścia Elijahu (Mt 17,10-13),
którego judaizm oczekuje w Pesach, co pasuje do 1. z tych 2 cykli,
Jeszua (Jezus) Mesjasz został poczęty i narodzony w 2. z nich;
o czym więcej można już od dawna przeczytać w artykule
„Prawdziwe Narodziny Mesjasza Jeszui„.
Przyjęcie i właściwe zachowywanie biblijnych świąt
pozwala lepiej poznać i zrozumieć głębię działania Boga,
który właśnie w tych świętach wyraził objawienia dla ludzi
i ustanowił doświadczenia pozwalające je rozważać
oraz ogłaszać przy pomocy świątecznych obrzędów,
w tym przypadku publicznie widocznego zapalania lamp.
Jeśli zaś uznaje się jakieś alternatywne terminy i sposoby,
to też wartości i przekonania stają się alternatywne i wrogie;
dlatego warto nawrócić się do tego, co ustanowił sam Bóg
i korzystać z przypomnień prawdy o tych ważnych sprawach,
warto pozwolić by Chanuka(h) znów poświęciła nas dla Boga!
Chag Chanuka(h) Szameach!
Chwała Bogu!
- Od starożytnego świadectwa historycznego nie należy oczekiwać
precyzyjnych stwierdzeń odpowiadających na późniejsze pytania,
których autor tekstu nie znał ani nie myślał przez ich pryzmat,
bo w kontekście ówczesnej sytuacji i wszystkich znanych sobie faktów
uważałby je za całkowicie niepotrzebne i wręcz niedorzeczne,
bo nie było wątpliwości, że pobożny jahud (żyd) świętuje Chanukę.
Gdy chodzi o święta nakazane w Torze, których naruszenie to grzech,
także bywa, że Ewangelie nie mówią więcej niż o przyjściu do Świątyni,
nie opisują spełniania szczególnych związanych z nimi obrzędów,
a mimo tego nie ma wątpliwości, że Mesjasz wykonał co musiał;
choć przez błędne interpretacje stawiano mu fałszywe zarzuty,
co do których nie dało się go formalnie uznać winnym i skazać,
mimo że fakty (potwierdzone w Ewangeliach) były bezsporne.
W rozważaniu świadectw normalnym, właściwym i koniecznym
jest interpretowanie wyrazistych poszlak i wnioskowanie z aluzji,
które świadczący czyni nie znając problemów, na które odpowie,
a po prostu przedstawiając prawdę tak, jak sam ją postrzega,
z innej perspektywy i z innymi akcentami niż potencjalni pytający.
Ogólnie czytając Pismo Święte trzeba mieć świadomość,
że język Biblii często posługuje się aluzjami i symboliką
i nawet w ustanawianiu Prawa bywa, że robi to na przykładach,
które trzeba przyjmować za szczególny wzór do uogólniania,
a także logicznie wnioskować dalsze kroki i konsekwencje
(na zwołane zgromadzenia trzeba przyjść, a nie tylko je ogłosić),
nie zaś traktować jako precyzyjne ani wyczerpujące temat
(zaś relacja historyczna bywa jeszcze mniej jednoznaczna);
ale rozpoznając na podstawie zgodności z resztą treści
i tym kto czyni precedens czy jest on dobry czy zły.
Podstawową zasadą interpretacji każdego tekstu jest,
że czytelnik musi poznać i uznać sposób myślenia i język autorów;
a nie autorzy mają przewidywać i spełniać oczekiwania czytelników,
którzy mogą szukać wykrętów, żeby nie uznać co im nie pasuje;
a może się nie dać i nie ma sensu odpowiadać na wszystkie z nich,
lecz tekst jest skierowany do tych, którzy zechcą go przyjąć.
↩︎ - Tak samo np. w katolicyzmie nie ma wymogu pielgrzymowania,
ale jeśli ktoś w święto przychodzi do związanego z nim miejsca,
to dla wszystkich jest jasne i oczywiste, że przyszedł na święto,
np. gdy z całej Polski ludzie idą do Częstochowy na 15. sierpnia,
podczas gdy inne dni nie gromadzą tylu osób ani w taki sposób.
Samo świadectwo o udziale w pielgrzymce jasno określa jej cel.
↩︎