Chag Szabuot – Święto Drogi
Komentarz na Szabat Szabuot (przy Święcie Tygodni):
Szemot/2Moj/Exodos/Wj 19,1-20,26;
Bemidbar/4Moj/Arithmoi/Lb 28,26-31;
Debarim/5Moj/Deuteronomion/Pwt 14,22-16,17;
Wajikra/3Moj/Leutikon/Kpł 23,4-44;
Ez 1,1-28; 3,12; Hab 2,20-3,19; Rt 1-4;
J 1,32-34; Mt 3,11-17; Dz 2,1-41.
Chag Szabuot – święto przebytej drogi i osiągnięć 7 tygodni.
1. Różne Przekonania i Zwyczaje
Święto Tygodni jest jednym z najbardziej różniących wśród ludzi uznających Torę,
bo według różnych interpretacji jego termin wyznaczają różne początki liczenia
z pośród 2 Szabatów tygodniowych oraz 2 corocznych świąt szabatowych z Tory,
z czym utożsamiają i na czym wzorują się też różne społeczności judaizmu mesjańskiego:
1. w judaizmie rabinicznym liczy się 49 dni zaczynając po 1. Dniu Przaśników;
2. karaimi, samarytanie i „chrześcijanie” liczą po Szabacie tygodniowym w Przaśniki
(niektórzy od niedzieli w Przaśniki, co w 1 na 7 lat przypada o tydzień wcześniej);
3. felaszowie liczą 7 tygodni zaczynając zawsze po 7. Dniu Przaśników
(do tej grupy mógł należeć urzędnik królowej Kandaki, którego zanurzył Filip
gdy wracał z pielgrzymki do Jeruszalaim na to święto w tak wyznaczonym terminie);
4. esseńczycy zaczynali liczenie dni po Szabacie tygodniowym po Przaśnikach
(nie są mi znane społeczności, które współcześnie stosują tą interpretację i zwyczaj).
Niektórzy uważają przy tym, że początek liczenia może być w dniu szabatowym
(np. gdy 16. Abib/Nisan przypadnie w Szabat lub niedziela w 7. Dniu Przaśników),
a inni, że musi przypadać na dzień powszedni, co może opóźniać jeszcze o dzień
(np. gdy 7. Dzień Przaśników przypadnie w piątek, jak to było w tym roku);
do czego dochodzą też różnice w wyznaczaniu nowiów i dat miesięcznych,
które mogą wynikać z obliczanego kalendarza lub osądów obserwacji Księżyca;
zatem dla pewnej części osób Święto Tygodni w tym roku już było,
zaś inni uważają, że może przypadać dziś lub będzie jutro albo później.
Niezależnie od tego, czy uznaje się, że jest już po Święcie Tygodni, czy że Szabuot dopiero będzie,
warto rozważyć jego znaczenie i zwyczaje z myślą o następnym – blisko lub za około rok,
żeby móc się dobrze przygotować do jego świętowania i cieszyć z zebranego duchowego plonu…
2. Znaczenie Chag Szabuot
Chag Szabuot ma elementy wspólne wszystkich świąt Boga z Tory:
jest dniem szabatowym, w którym ma się odbyć świąteczne zgromadzenie
i składane są dodatkowe oddania (ofiary) przepisane na ten dzień świąteczny;
ale jak każde święto ma też swoje cechy szczególne, które wyróżniają je od innych:
– termin, który nie jest podany w Piśmie jako ustalona data, ale wyznaczany liczeniem;
– nazwę, która w Piśmie nie wynika z wydarzenia ani czynności na konkretny dzień;
które są ze sobą ściśle powiązane i razem wskazują znaczenie tego święta.
Inaczej niż pozostałe święta Boga z Tory Chag Szabuot nie ma ustalonej miesięcznej daty,
której też nie da się jednoznacznie obliczyć, bo podczas tych 7 tygodni są 2 zmiany miesięcy,
które w różnych latach mogą mieć różne długości: 29+29 albo 29+30, 30+29 albo 30+30 dni,
więc na wcześniejsze miesiące liczenia może przypadać nieco mniej lub więcej dni;
a ponadto data dnia początku liczenia też może się zmieniać, np. 22./23. Abib/Nisan
zależnie czy po 7. Dniu Przaśników jest dzień powszedni (zwykle) czy Szabat
lub jaka jest w danym roku data tej niedzieli, od której wiele osób liczy 7 tygodni.
Z tego powodu dnia Chag Szabuot nie można zaznaczyć sobie wcześniej w kalendarzu,
żeby nie myśląc o tym od początku 1. miesiąca zacząć się tym zajmować w 3. miesiącu
i z pominięciem całego okresu przygotować się do święta w najwyżej kilka ostatnich dni,
nie wystarczy przesunąć się o 7 tygodni w tabeli, żeby od razu wiedzieć kiedy będzie,
bo kalendarz w takiej formie w czasach biblijnych nie był stosowany w Iszraelu;
ale trzeba liczyć kolejno wszystkie dni od początku do końca okresu 7 tygodni,
żeby właściwą datę dopasować do tego, jakie w danym roku będą miesiące;
bo nawet gdy datę nowiu 3. miesiąca Sanhedryn ogłaszał wcześniej w 2. miesiącu,
do wielu miejsc ta informacja docierała znacznie później, gdy przybyli posłańcy.
Choć Chag Szabuot upamiętnia np. zawarcie Przymierza przy Górze Synaj,
a także udzielenie Ducha Świętego uczniom Jeszui (Jezusa) Mesjasza;
to biblijne nazwy święta nie wywodzą się od tych oczywiście ważnych wydarzeń,
lecz nakazują zwrócić uwagę na coś innego, co nie dotyczy tego szczególnego dnia,
ale okresu wcześniejszego, który do niego prowadzi – 7 tygodni oraz 50. dnia,
co powoduje, że trzeba mieć na uwadze wcześniejszych 49 dni przed świętem
i tak samo jak brak daty nazwa kieruje ku liczeniu tygodni i dni…
Święto Tygodni nie jest tylko świętem samego celu bez drogi jego osiągnięcia,
ale właściwie właśnie świętem dziękczynienia za całą tę drogę i jej zebrane żniwo,
dlatego w centrum jego znaczenia jest przygotowywanie się w liczone dni;
dlatego każdego dnia należy powiedzieć „dziś jest A dzień B tygodnia i łącznie C dzień…”,
a także rozważyć co się tego dnia czyni i czego dokonało na swej drodze ku Bogu;
by na Chag Szabuot przynieść pierwocinę swego zbioru i móc się z tego radować.
3. Biblijne Świadectwa Dotyczące Chag Szabuot
Zgodnie z Torą (choć nie jest to stwierdzone wprost) okres 7 tygodni
obejmuje drogę Narodu Iszraela od wyjścia z Micraim (Egiptów) do Góry Synaj,
podczas której musieli przejść wiele setek kilometrów okrężną drogą,
a także zmagali się z brakiem wody, pożywienia i atakiem wrogów,
co Bóg pomógł im przezwyciężać dając to, co było do tego potrzebne,
w tym także nadając Przykazania, które stały się częścią Przymierza.
Nie była to droga zaczynająca się gdzieś pomiędzy Ramses i Jam Suf,
zatem nie w jakimś z różnych dni w trakcie trwania Święta Przaśników;
a można to liczyć albo od wyjścia z Ramses w nocy na początku 15. Abib,
wcześniej niż początek liczenia 49 dni, bo to jest pewny dzień szabatowy;
albo dopiero od przejścia przez Morze Sitowia poza granice Micraim
po tym jak anioł Boga ominął obóz Iszraela by zatrzymać pościg wroga,
więc wyszli w nocy po 7. Dniu Przaśników i wtedy zaczęła się wolność,
oraz ta część drogi, która przypadała już poza obszarem niewoli.
Tora(h) wprost ustanawia i nakazuje liczyć 7 tygodni od początku żniw
i złożenia oddania kołysania aomeru – snopa z 1 aomerem ziarna/mąki
(w formie snopa na dowód, że to jest świeży początek nowego zbioru),
od czego okres liczenia 7 tygodni bierze swą tradycyjną nazwę.
W trakcie tych 7 tygodni przeprowadza się też kolejno żniwa zbożowe:
najpierw jęczmień, potem żyto, owies, i w końcu orkisz i pszenicę
(wszystko trzeba zebrać od dnia kołysania do pielgrzymki na Szabuot),
których zebrane ilości trzeba zliczać i oddzielać z nich dziesięcinę,
dlatego każdego dnia zbiorów liczy się i dzień i aomery ziarna
(z każdej efy zebranego ziarna aomer musi być oddzielony dla Boga).
Gdyby żniwa miały zaczynać się jeszcze podczas Święta Przaśników,
to wiele osób nie mogłoby nawet myśleć o zostaniu na całe w Jeruszalaim
ani świętować tego okresu godnie, że skupieniem na duchowej treści;
bo potrzebowaliby wracać na swe pole, żeby zdążyć na następne święto,
na które piesza pielgrzymka mogła trwać nawet ponad 2 tygodnie
(licząc drogę tam, cały czas spędzony przy Świątyni i drogę powrotną),
co byłoby zbyt długą przerwą w żniwach uniemożliwiającą dalsze zbiory,
bo przez tyle czasu pozostałe dojrzałe ziarna opadłyby już na ziemię
(każde ze zbóż trzeba zebrać w najwyżej 1-2 tygodnie od osiągnięcia dojrzałości:
w Polsce wszystkie w przedziale od końcówki czerwca do około połowy sierpnia,
a w Iszraelu od ostatniego tygodnia Abib do końca pierwszego tygodnia Siwan),
dlatego koniecznie trzeba całe żniwa przeprowadzić pomiędzy świętami
w mniej niż 7 tygodni, które objemują też co najmniej czas drogi na Szabuot;
dlatego właściwy kalendarz wyznaczający tak święta jak i prace rolnicze
musi być ułożony tak, żeby dojrzałość zbóż i początek żniw był po święcie,
żeby wszystko można było spełniać spokojnie i z należytą uwagą.
Choć relacja w Torze nie podaje daty, a tylko poprzednie wydarzenia są krótko wcześniej,
jest prawdopodobne, że udzielenie Ducha 70 starszym Iszraela było w Chag Szabuot
aby możliwe stało się podzielenie odpowiedzialności i wspólne prowadzenie ludu,
zatem otrzymują oni od Boga dar, żeby móc spełniać potrzebną funkcję.
Kolejny przykład z Tanakhu (Biblii Hebrajskiej) to jest historia Rut,
która jako Moabitka zmierzyła się z powszechną pogardą i odrzuceniem,
ale dobrze czyniąc zyskała uznanie świętego męża i potem społeczności.
Według Biblii Rut przybyła do Beit Lechem na początku żniw jęczmienia,
gdy żył Boaz, wnuk Nachszona, syna Aminadaba – księcia Jahuda(ha)
(który był bliskim krewnym, prawdopodobnie bratem, jej teścia Elimelecha),
i syn Szalmy/Szalmona – zwiadowcy z Jerycha, który wziął za żonę Rachab
(przy średniej przemianie pokoleń co ponad 70 lat, a bywa, że około 100 lat,
bo np. Icchak oraz Jahuda(h) zostawali ojcami w znacznie młodszym wieku,
a na pewno ostatnie 5 pokoleń musi pokrywać historyczny okres około 400 lat);
więc na długo nim jego potomek, Dawid, sprowadził Namiot do Jeruszalaim,
gdy Przybytek znajdował się w Szilo(h) i tam pielgrzymowano na święta,
zatem gdyby początek żniw jęczmienia przypadał podczas Święta Przaśników
to pobożny Boaz i jego słudzy mogliby być w tym czasie nieobecni na polu,
bo jeszcze na pielgrzymce około 40 km od Beit Lechem (około 1 dnia drogi),
co też wskazuje, że początek żniw i te wydarzenia przypadają po święcie,
gdy nawet najbardziej gorliwi słudzy Boga mogą już pracować na swojej ziemi.
Następny czas przygotowań do Szabuot, powszechnie najmniej znany,
to nawrócenie i usunięcie bałwochwalstwa za panowania króla Asy,
które nastąpiło przed świętem w miesiącu trzecim (2Krn 15,10).
Ten przykład z Tanakhu nie świadczy w sprawie terminu święta,
ale pokazuje jak ważna i związana z nim jest poprawa życia,
bo właśnie tego dokonał lud zanim został zebrany w Jeruszalaim
aby pod przysięgą wrócić do wierności Przymierzu z Bogiem.
Uczniowie Jeszui (Jezusa) Mesjasza także musieli przebyć drogę,
bo pomiędzy dniem zmartwychwstania i udzieleniem im Ducha Świętego
najpierw musieli iść do Galil[ei] i tam spotkali Jeszuę nad Morzem Kineret
(z faktów w relacji wynika, że nie objawiał im się podczas dni po drodze,
więc najpierw musieli pokonać kryzys niewiary, a potem wzrastać w wierze),
a następnie wrócić do Jeruszalaim i tam oczekiwać na przyobleczenie mocą;
tak jak zwyczajnie według Tory musiał postępować każdy czciciel Boga,
żeby na Święto Tygodni przyjść przygotowanym i z darami z plonów,
które musiał zebrać ze swojej ziemi, gdzie trzeba było być licząc dni.
Ostatni przykład to powrót do Jeruszalaim apostoła Szaula (Pawła) i Łukasza,
którzy wyruszyli z Filippi po Chag HaMacot by zdążyć na Chag Szabuot,
zatem czasem ich drogi jest okres pomiędzy tymi świętami (Dz 20,6.16),
który nie obejmował tylko długiej i dalekiej podróży z miejsca na miejsce,
ale obfitował w doświadczenia i prorocze znaki mające ich przygotować
na przyszłe przeciwności, które trzeba będzie pokonać…
4. Współczesne Oczekiwania i Dobra Praktyka
Obecnie Pięćdziesiątnica kojarzy się głównie z tym,
że Ruach HaKodesz (Duch Świętego) został udzielony uczniom Mesjasza,
dlatego wiele osób oczekuje, że właśnie w tym dniu też go otrzyma
i zacznie się w nich przejawiać pierwszy lub kolejny charyzmat od Boga;
jednak w praktyce coś takiego dzieje się w tym szczególnym czasie rzadko,
co rodzi pytanie o to, dlaczego Bóg nie wysłuchuje gorliwych modlitw…
Odpowiedzią, którą trzeba rozważyć w kontekście biblijnych historii,
jest znaczenie Święta Tygodni jako zwieńczenia przebytej drogi
i związanego z plonami zebranymi w poprzedzające tygodnie…
Żeby móc spełnić sens Chag Szabuot trzeba wcześniej pracować
i mieć co przynieść ze swoich duchowych plonów na oddania tego dnia;
bo Bóg daje Ducha aby ten pomagał w lepszym sprawowaniu służby,
dlatego więcej może dostać ten, kto dobrze używa tego, co już ma,
zaś „zakopany talent„ to nie powód by dodać, lecz raczej by odebrać…
Warto i trzeba zatem myśleć o Święcie Tygodni
nie tylko skupiając się na samym dniu tego święta,
ale biorąc pod uwagę dni, które mają do niego prowadzić
oraz historyczne i własne doświadczenia całego tego czasu,
żeby przebyta droga i zebrane żniwo mogły wznieść ku Bogu
i umożliwić korzystanie z darów, które Bóg już dał po drodze,
a dziękczynienie w święto właściwie ma je odblokować…
W Szabat 29/30.05.2026 jest 13. dzień 3. miesiąca Siwan,
który jest 7. dniem 7. tygodnia czyli łącznie 49. dniem
liczenia aomeru od 1. dnia powszedniego po Chag HaMacot.
Chwała Bogu!