Przymierza i Sukcesje
Komentarz do parszy „Pinchas” (części „Pinchas” (Imię)):
Bemidbar/4Moj/Arithmoi/Lb 25,10-29,40/30,1; 1Krl 18,46-19,21; J 2,13-22.
Przymierza Boga są nieodwołalne, ale mogą być przerywane i przywracane.
Rozważanie należy zacząć od samodzielnego
przeczytania lub wysłuchania fragmentów Biblii.
1. Wcześniej Omawiane Zagadnienia
Tematy tego czytania inne niż omówione w tym tekście,
były komentowane w poprzednich cyklach czytania Tory:
– Sytuacja w obozie Iszraela, grzech Zimriego i czyn Pinchasa;
– Przymierze wiecznego koheństwa potomków Pinchasa;
– Oddania na dni powszednie, Szabaty, nowie i święta;
– Właściwe uwzględnianie i łączenie różnych wzorów i postaw;
– nie uznawanie objawień to podważanie wiarygodności Boga;
– Ustanowienia (Przykazania) jakie Bóg dał w parszy Pinchas;
– Bohaterstwo w pokonywaniu odstępstwa i przywracaniu porządku.
Są one rozważane we wcześniejszych artykułach:
– Gorliwość Kapłaństwa Wieczności;
– Oddania na Wyznaczone Czasy;
– Połączenie Skrajności;
– Wiarygodność Słów Boga i Ludzi;
– Ustanowienia Boga w Parszy Pinchas;
– Bohaterstwo dla Wiary.
Poprzednie komentarze rozważają już praktyczne i duchowe treści parszy,
więc warto kliknąć i otworzyć artykuły wskazane w odnośnikach powyżej.
2. Przymierza i Sukcesje
Bemidbar/4Moj/Arithmoi/Lb 25,10-13:
וידבר יהוה אל משה לאמר”
פינחס בן אלעזר בן אהרן הכהן
השיב את חמתי מעל בני ישראל
בקנאו את קנאתי בתוכם
ולא כליתי את בני ישראל בקנאתי
לכן אמר הנני נתן לו את בריתי שלום והיתה
לו ולזרעו אחריו ברית כהנת עולם
„תחת אשר קנא לאלהיו ויכפר על בני ישראל
’Pinchas, syn_Eleazara, syna Aharona, tego_kohena
odwrócił tę zapalczywość_Moją od potomków Iszraela
w_gorliwości tą gorliwością w_pośród_nich
i_nie wyniszczyłem tych potomków Iszraela w_gorliwości_Mojej.’
I_tak mów: 'Oto_Ja daję dla_niego to Przymierze pokoju i_będzie_(ono)
dla_niego i_dla_potomstwa_jego po_nim Przymierzem Kapłaństwa Wieczności
za_to, że gorliwym_(był) dla_Boga_swego i_przebłagał nad potomkami Iszraela.’”
Bemidbar/4Moj/Arithmoi/Lb 27,18-23:
ויּאמר יהוה אל משׁה„
קח לך את יהושׁע בּן נוּן
אישׁ אשׁר רוּח בּו וסמכתּ את ידך עליו
והעמדתּ אתו לפני אלעזר הכּהן
ולפני כּל העדה
וצוּיתה אתו לעיניהם
ונתתּה מהודך עליו
למען ישׁמעוּ כּל עדת בּני ישׂראל
ולפני אלעזר הכּהן יעמד
ושׁאל לו בּמשׁפּט האוּרים לפני יהוה
על פּיו יצאוּ ועל פּיו יבאוּ
הוּא וכל בּני ישׂראל אתּו וכל העדה
ויּעשׂ משׁה כּאשׁר צוּה יהוה אתו
ויּקּח את יהושׁע ויּעמדהוּ לפני אלעזר הכּהן
ולפני כּל העדה ויּסמך את־ידיו עליו
„ויצוּהוּ כּאשׁר דּבּר יהוה בּיד משׁה
Weź dla_siebie tego Jahusz[u]ę, syna Nuna,
męża [u]_którego duch na_nim i_włóż te ręce_twe na_niego
i_postaw go przed_obliczem Eleazara, tego_kohena
i_przed_obliczem całej tej_społeczeności
i_wyznacz go przed_oczyma_ich
i_umieścisz godność_swą na_nim
aby posłusza_(była) cała społeczność synów Iszraela;
ale_przed_oblicze Eleazara, tego_kohena stwiał_(się_będzie)
i_pytał_(będzie) dla_niego o_Wyroki to_Urim przed_obliczem יהוה [Boga],
na [słowo]_ust_jego wychodzić_(będą) i_na [słowo]_ust_jego wchodzić_(będą)
on i_wszyscy synowie Iszraela z_nim i_cała ta_społeczność.
I_uczynił Mosze(h) tak_jak nakazał יהוה [Bóg] jemu
i_wziął tego Jahusz[u]ę i_postawił_go przed_obliczem Eleazara, tego_kohena
i_przed_obliczem całej tej_społeczności i_położył te ręce_swe na_niego
i_wyznaczył_go jak słowo יהוה [Boga] w_ręce Moszego.”
W parszy „Pinchas” opisane są 2 wydarzenia dotyczące przywództwa w Ludzie Boga:
– Przymierze Koheństwa, jakie Bóg zawarł z tytułowym Pinchasem gwarantując mu,
że jego potomstwo nie zostanie pozbawione funkcji i będzie ją pełnić wiecznie;
– namaszczenie Jahuszui na następcę i proroka takiego samego jak Mosze(h),
który miał stać się w Iszraelu wodzem, który wprowadzi do Ziemi Obiecanej.
Choć wydawać by się mogło, że Jahuszua syn Nuna otrzymał funkcję wyższą,
bo przejął rolę Moszego (Mojżesza), który był ponad Aharonem i kohenami;
to jednak Tora(h) mówi wprost, że Jahuszua ma przychodzić do Eleazara,
żeby z jego konieczną pomocą uzyskiwać odpowiedzi na pytania do Boga;
zatem wódz nie może pełnić swojego urządu samodzielnie ani się wywyżzać,
ale musi uznawać potrzebę współpracy i namaszczenia innych.
Choć najważniejsza z funkcji ustanowionych dla ludzi przez Boga
pojawia się w Torze wcześniej w przykładach Melekh Cadika i Moszego,
którzy bez wątpienia są ponad kohenami porządku Aharona (Hbr 7,1-10);
to nie ma wtedy dla niej ustanowionego Przymierza z gwarancją trwania,
sposobem wyznaczania następcy i ciągłością przekazywania władzy
i panowanie potomka Dawida jest zapowiedziane znacznie później;
podczas gdy dziedziczność urzędu kohenów jest ściśle uregulowana
i Przymierze dla linii potomków Pinchasa wyrażone jasno i pewnie
już około 400 lat wcześniej niż sam Dawid został królem Iszraela;
co wskazuje potrzebę pamiętania o tym, co wydaje się mniej ważne…
Choć obecnie uwaga ludzi skupia się na Mesjaszu-Królu,
który pełni tę funkcję, co Mosze(h), Jahuszua, syn Nuna i Dawid;
to Bóg w proroctwie do Jirmijahu (Jr 33,17-26) mówi wprost,
że wybrał 2 rody i nie można gardzić żadnym z nich,
ale trzeba uznawać ważne role ich obu:
Jr 33,17-26:
כּי כה אמר יהוה”
לא יכּרת לדוד אישׁ ישׁב על כּסּא בית ישׂראל
ולכּהנים הלויּם לא יכּרת אישׁ מלּפני
מעלה עולה וּמקטיר מנחה
ועשׂה זּבח כּל היּמים
ויהי דּבר יהוה אל ירמיהוּ לאמור כּה אמר יהוה
אם תּפרוּ את בּריתי היּום ואת בּריתי הלּילה
וּלבלתּי היות יומם ולילה בּעתּם גּם בּריתי תפר
את דּוד עבדּי מהיות לו בן מלך על כּסאו
ואת הלויּם הכּהנים משׁרתי
אשׁר לא יסּפר צבא השּׁמים ולא ימּד חול היּם
כּן ארבּה את זרע דּוד עבדּי ואת הלויּם משׁרתי אתי
ויהי דּבר יהוה אל ירמיהוּ לאמר
הלוא ראית מה העם הזּה דּבּרוּ לאמר
שׁתּי המּשׁפּחות אשׁר בּחר יהוה בּהם ויּמאסם
ואת עמּי ינאצוּן מהיות עוד גּוי לפניהם
כּה אמר יהוה
אם לא בריתי יומם ולילה חקּות שׁמים וארץ לא שׂמתּי
גּם זרע יעקוב ודוד עבדּי אמאס
מקּחת מזּרעו משׁלים אל זרע אברהם ישׂחק ויעקב
„כּי אשׁיב את שׁבוּתם ורחמתּים
’Nie zabraknie dla_Dawida męża zasiadającego na tronie domu Iszraela
i_dla_kohenów tych_Lewitów nie zabraknie męża z_przed_oblicza_Mego
wznoszącego (oddanie)_wstępujące i_oddanie_spalane z_pokarmów
i_dokonującego przybliżeń (po)_wszystkie te_dni.’
I_było słowo יהוה [Boga] do Jirmijahu do_powiedzenia: 'Tak mówi יהוה [Bóg]:
Jeśli zerwiecie to Przymierze_Moje tego_dnia i_to Przymierze_Moje tej_nocy,
i_aby_nie było dni i_nocy w_czasie_swoim, (to)_też Przymierze_Moje byłoby_zerwane
(z)_tym Dawidem, sługą_Moim, z_żyjących dla_jego syna króla na_tronie_jego
i_(z)_oto tymi_Lewitami, tymi_kohenami, sługami_Moimi.
Jak nie zliczony zastęp tych_niebios i_nie zmierzony piasek tego_morza,
tak rozmnożę to potomstwo Dawida sługi_Mego i_tych Lewitów, służących dla_Mnie’
I_było słowo יהוה [Boga] do Jirmijahu do_powiedzenia:
’Czy_nie zauważyłeś, co ten_lud oto rozpowiada aby_mówić:
Dwie rodziny, które wybrał יהוה [Bóg] wśród_nich i_odrzucił_je
i_tym ludem_Moim gardzą od_żyjących (chcą_być)_większym narodem przed_obliczami_ich.’
Tak mów יהוה [Bóg]:
’Gdyby nie_(było) Przymierza_Mojego dnia i_nocy, Praw Niebios i Ziemi nie ustaliłbym,’
wtedy_(też) potomstwo Jakuba i_Dawida, sługi_Mojego odrzuciłbym,
aby_(nie)_brać z_potomstwa_jego panujących nad rodem Abrahama, Icchaka i_Jakuba,
bo_(jednak) odmieniając odmienię tę niewolę i_zlituję_(się)_im.”
Podział władzy i wzajemne zaufanie króla i kohena to ważne świadectwa,
że nie chodzi o autorytet i pozycję człowieka, który dba o swoje korzyści,
dlatego nie godzi się na to, żeby ktoś inny mógł decydować w jego sprawach;
ale obaj wiernie służą Bogu, który prowadzi do zgodnego współdziałania
i sprawia, że ich myśli i działania prowadzą do jednego celu,
w czym się uzupełniają i wspierają, a nie rywalizują…
Podczas gdy współczesne „chrześcijaństwo” przypisuje pełnię władzy „Chrystusowi”
pojmowanemu według dowolnego wyobrażenia odległego od faktów z Pisma Świętego;
Jeszua (Jezus) Mesjasz wskazywał jak ważną funkcję pełnił Jochanan (Jan) Zanurzyciel,
syn Zekarijaha – kohen ze zmiany Ebijahu (Łk 1,5.13) i potomek Pinchasa (1Krn 24,1-10)
(bo 8. zmiana niezależnie od kolejności losowania 2/1 na pewno jest z potomków Eleazara,
o którym nie wiadomo, żeby miał innych synów niż Pinchas, a było raczej przeciwnie,
bo gdy tymczasowo urząd został odebrany jego rodowi, objęli go potomkowie Eitamara),
zatem w ich zgodnej służbie spełniała się sprawiedliwość i był dawany wzór porządku.
Prawdziwa Ewangelia o Mesjaszu Jeszui nie przedstawia kogoś,
kto miałby próbować budować coś nowego i alternatywnego dla judaizmu;
ale od początku jasno i wyraźnie pokazuje utwierdzenie porządku Tory,
w którym obietnice i Przysięgi Boga dla Iszraela mają być dalej spełniane;
dlatego najważniejsze osoby są wybrane z pośród nich, a nie obcych
i spełniają oraz przekazują dalej swoje dziedziczne funkcje.
Apostołowie przekazując sukcesję musieli brać pod uwagę pochodzenie,
więc choć na starszych lokalnych zborów mogli ustanawiać ludzi z narodów,
to najważniejsze funkcje musieli obejmować krewni Jeszui i Jochanana
(np. Jakub, brat Jeszui oraz Kefa (Piotr), syn Jochanana i jego syn Marek)
będący dziedzicami Przymierzy Dawida i Pinchasa tak samo jak oni,
a takie osoby z pewnością wtedy i później były wśród nich…
Apostołowie nie mogli wybierać kohenów z poza rodu kohenów
ani księcia z poza rodu królewskiego, gdy judaizm dbał o to setki lat,
a oni musieli mieć tego świadomość oczekując Mesjasza – potomka Dawida,
a nie kogokolwiek, o dowolnym pochodzeniu…
Historia zachowana w Biblii uczy jednak jednocześnie,
że choć Przymierza Pinchasa i Dawida mają gwarancję od Boga,
który dba o przetrwanie rodów i osób, z którymi zostały zawarte;
to nie oznacza ona bezwarunkowego i nieprzerwanego panowania
nawet gdyby ich potomkowie odstąpili od wierności Bogu i grzeszyli;
bo oba rody utraciły swoje funkcje np. na czas niewoli w Babelu
i Psalm 89 wyraża prośbę o powrót Boga do spełniania obietnic,
co do trwania których autor nie ma wątpliwości w tamtej sytuacji
i co już w historii następowało oraz jeszcze ma ostatecznie nastąpić;
a kluczowa dla sprawy nie jest „nieprzerwana sukcesja” na urzędach,
która miała przerwy już wiele setek lat przed 1. przyjściem Mesjasza,
lecz raczej właściwa postawa osób, które mają je na powrót objąć
być może nawet po wielu pokoleniach i wiekach od utraty…
Niewłaściwym byłoby zatem ufanie takim ludziom, którzy mówią
„trzeba uznawać i nie można nam odebrać sukcesji, którą wzięliśmy”,
bo następcy tych, którym ją dano, nie muszą być jak otrzymujący
i tak królami jak i kohenami mogli być i byli różni, lepsi i gorsi;
zatem nikt nie powinien domagać się pewnego uznania dla siebie,
bo zbytnia pewność i myślenie „należy mi się” prowadzi do upadku;
ale sprawdzania i wymagania, żeby dbał o zachowanie wierności,
bo raczej taka pomoc może przyczynić się do godnego spełniania funkcji
i uchronić przed utraceniem wybrania w wyniku jego zhańbienia.
Jak niemożliwe jest sprawienie, żeby ustały dni i noce w swoich czasach,
tak Bóg z pewnością nie zrywa Przymierzy z Pinchasem i Dawidem,
więc chroni ich potomków i prowadzi ludzkość do ich przywrócenia;
ale nastąpi to dopiero we właściwym czasie i dla właściwych osób,
które będą wiernie pełnić służbę tak jak ustanawia to Tora(h)
i czego doskonały wzór dali Jeszua (Jezus) i Jochanan (Jan).
Chwała Bogu!