Zwierzchność i Służba
Komentarz do parszy „Szofetim” (części „Sędziowie”):
Debarim/5Moj/Deuteronomion/Pwt 16,18-21,9; Iz 51,12-52,12; J 1,19-27.
Zwierzchność w społeczności od Boga – ważność, obowiązki i ograniczenia.
Rozważanie należy zacząć od samodzielnego
przeczytania lub wysłuchania fragmentów Biblii.
1. Wcześniej Omawiane Zagadnienia
Tematy tego czytania inne niż omówione w tym tekście,
były komentowane w poprzednich cyklach czytania Tory:
– ustanowienie sędziów i obowiązek rozsądzania;
– warunki procesów sądowych i wyroki (J 8,2-11);
– zapowiedziany prorok jak Mosze(h) (Mojżesz);
– Boże Prawo ustanowienia króla w Iszraelu;
– właściwe działania do podejmowania i unikania;
– rozwijanie i pogłębianie wykładni i stosowania Prawa;
– Ustanowienia (Przykazania) jakie Bóg dał w parszy Szofetim;
– Zwykli ludzie wybierani do wykonywania niezwykłych dzieł.
Są one rozważane we wcześniejszych artykułach:
– Sędziowie od Boga;
– Wyroki ku Poprawie lub Potępieniu;
– Ważniejsza Odpowiedzialność do Spełnienia;
– Najpierw Pismo;
– Ustanowienia Boga w Parszy Szofetim;
– Zwykli Niezwykli.
Poprzednie komentarze rozważają już praktyczne i duchowe treści parszy,
więc warto kliknąć i otworzyć artykuły wskazane w odnośnikach powyżej.
2. Zwierzchność i Służba
Debarim/5Moj/Deuteronomion/Pwt 16,18-20:
שׁפטים ושׁטרים תּתּן לך בּכל שׁעריך„
אשׁר יהוה אלהיך נתן לך לשׁבטיך
ושׁפטוּ את־העם משׁפּט צדק
לא תטּה משׁפּט לא תכּיר פּנים
ולא תקּח שׁחד כּי השּׁחד יעוּר עיני חכמים ויסלּף דּברי צדּיקם
צדק צדק תּרדּף למען תּחיה וירשׁתּ את הארץ
„אשׁר יהוה אלהיך נתן לך
które יהוה, Bóg_twój, daje dla_ciebie, dla_plemion_twoich
i_sądzić_(będą) oto ten_lud Wyrokiem sprawiedliwym.
Nie nagniesz Wyroku, nie poznawaj twarzy [nie bądź stronniczy]
i_nie bierz podarku, bo ten_podarek zaślepia oczy tych_mędrców i_przekręca słowa sprawiedliwych;
(do)_sprawiedliwości, (do)_sprawiedliwości dąż abyś żył i_posiadł oto tę_ziemię,
którą יהוה, Bóg_twój daje dla_ciebie.”
Debarim/5Moj/Deuteronomion/Pwt 17,8:
כּי יפּלא ממּך דבר למּשׁפּט”
בּין־דּם לדם בּין דּין לדין וּבין נגע לנגע
דּברי ריבת בּשׁעריך וקמתּ ועלית אל המּקום
„אשׁר יבחר יהוה אלהיך בּו
między krwią dla_krwi, między sądem dla_sądu i_między zranieniem dla_zranienia,
sprawy sporne w_bramach_twoich, to_wstaniesz i_pójdziesz na_miejsce,
które wybierze יהוה, Bóg_twój w_nim.”
Debarim/5Moj/Deuteronomion/Pwt 17,15a:
אשׁר יבחר יהוה אלהיך בּו”
אשׁר יבחר יהוה אלהיך בּו
„מקּרב אחיך תּשׂים עליך מלך
którego wybierze יהוה, Bóg_twój, w_nim,
spośród braci_twoich ustanowisz nad_sobą króla.”
Debarim/5Moj/Deuteronomion/Pwt 18,15:
נביא מקּרבּך מאחיך כּמני”
יקים לך יהוה אלהיך
„אליו תּשׁמעוּן
wzbudzi dla_ciebie יהוה, Bóg_twój.
Jego słuchać_(będziedzie).„
Głównym tematem parszy „Szofetim” jest zwierzchność w społeczności,
co do której zawiera ona Ustanowienia Boga o sędziach, królu i proroku
regulujące ich powoływanie i warunki jakie muszą spełniać na urzędzie,
a także obowiązek podporządkowania wydawanym wyrokom.
Nakaz ustanowienia sędziów pojawia się w tym fragmencie po raz kolejny
po parszach „Jitro” i „Debarim”, gdzie określone są nieco inne wymagania:
wiarygodność, kompetencje i hierarchia z małą odpowiedzialnością;
tym razem dodana jest bliskość – obecność sądu w każdym mieście
oraz powtórzony został wymóg sprawiedliwego osądzania spraw
bez stronniczości z jakichkolwiek powodów i bez przekupstwa.
O najwyższych urzędach króla i proroka Tora(h) ustanawia,
że pełniący je mogą być jedynie bracia – pochodzący z Iszraela,
zatem nie można uznać nikogo obcego na tych stanowiskach,
a mogą je pełnić jedynie ludzie z Narodu Iszraela.
Wymóg, że król i prorok reprezentujący władzę Boga
musi być człowiekiem wybranym z Narodu Iszraela
jest jednym z proroctw i oczekiwań co do Mesjasza,
który został zapowiedziany jako potomek króla Dawida.
Cała sprawa zwierzchnictwa ukazuje o porządku Boga,
że jego ważną częścią są właściwe działania ludzi,
którzy mają przyjmować i spełniać duchowe prowadzenie,
a władza Boga będzie się urzeczywistniać w nas.
Nie mamy oczekiwać bezpośrednich nadludzkich działań,
nie mamy oczekiwać, że Bóg będzie działał zamiast ludzi,
ale mamy być gotowi i chętni by uczestniczyć w dziełach Boga,
bo Bóg chce nas posyłać i się nami posługiwać w czynieniu dobra
i nasz udział jest ważny, żeby to właściwie osiągnąć.
Prawdziwy Mesjasz ma być nie tylko władcą,
ale też dobrym wzorem, który inni mają naśladować;
co także świadczy, że musi być człowiekiem jak my,
kimś kogo naśladowanie jest dla nas prawdziwie możliwe,
a nie ponad siły, czego niesamowitość można by tylko podziwiać;
podobnie wszyscy posłani przez niego dalej do innych ludzi,
w tym też starsi społeczności – nauczający i osądzający,
dlatego podstawą tych funkcji jest święte życie.
Tym zwierzchnikom spełniającym funkcje wiernie
należy się podporządkowywać i wykonywać ich wyroki,
które mają na celu zapewnianie sprawiedliwości i porządku,
przeciwdziałanie przestępstwom i powstrzymywanie grzechu.
Zwierzchnictwa ludzi ustanowionego przez Boga
nie można jednak mylić z dowolnie pojmowaną władzą;
bo król ma mieć swój odpis Tory i czytać go codziennie,
żeby uczył się i utrwalał wiedzę jak rządzić sprawiedliwie,
a nawet prorok nie ma możliwości zmiany Prawa Boga
i za próbę dodania lub odjęcia ma być odrzucony i zabity
jako wzywający do bałwochwalstwa – czci kogoś innego.
Człowiek powołany do zwierzchności
pozostaje sługą porządku, który ma wiernie utrzymywać
i jest odpowiedzialny tak za siebie jak i za innych, poddanych mu,
których ma zachęcać, pouczać, wspierać i karcić w razie potrzeby,
żeby cała społeczność funkcjonowała według Słowa Boga.
Chwała Bogu!