Jedność i Doskonałość
Komentarz do parszy „Nicabim” (części „[Wy]_Stojący”):
Debarim/5Moj/Deuteronomion/Pwt 29,9/10-30,20; Iz 61,10-63,9; Rz 10,1-13.
i do parszy „WaJelekh” (części „I_Poszedł„):
Debarim/5Moj/Deuteronomion/Pwt 31,1-31,30; Iz 55,6-56,8; Jl 2,15-27; Rz 7,7-13.
Jedność podstawą dążenia i zachowania doskonałości w wierności Bogu.
Rozważanie należy zacząć od samodzielnego
przeczytania lub wysłuchania fragmentów Biblii.
1. Wcześniej Omawiane Zagadnienia
Tematy tego czytania inne niż omówione w tym tekście,
były komentowane w poprzednich cyklach czytania Tory:
– Przymierze ze wszystkimi: Iszrael i przybysze, także nieobecni;
– zakaz zatwardziałości, którą mamy i trzeba w sobie pokonać;
– nakaz wykonywania wyroków w sprawach jawnych;
– spełnienie wszystkich, dobrych i złych zapowiedzi;
– Tora(h) blisko nas, łatwa do poznania i spełniania;
– nakaz odczytania Tory podczas Sukot w Szemitę;
– ustanowienie Jahuszui jako następcy Moszego;
– obecność Tory w sercach ludzi już w czasach biblijnych;
– właściwe rozsądzanie i wybór prawd wierności Bogu;
– słowa Tory jako nakazy lub błogosławieństwa;
– Przymierze z tymi, którzy chcą i z tymi, którzy nie chcą;
– Prawo dla uznających i dla odrzucających warunki;
– następcy Moszego wzorami pobożności;
– konieczność spełnienia przekleństw i błogosławieństw;
– społeczne nauczanie aby zgodnie spełniać Torę.
– Ustanowienia (Przykazania) jakie Bóg dał w parszach Nicabim i WaJelekh.
– uczestnicy Przymierza – jakie mamy wybory i jakie są ich skutki.
– wspólne czytanie całej Tory aby Tora(h) była jedna dla całej społeczności.
Są one rozważane we wcześniejszych artykułach:
– Wszyscy Stoją przed Bogiem;
– Tora(h) w Sercu od Początku;
– Dwa Sposoby Rozumienia Tory;
– Nieobecni w Przymierzu;
– Nasz Wzór Odwagi i Mocy;
– Wszystko Musi Się Spełnić
– Cel Zgromadzania Ludu Boga.
– Ustanowienia Boga w Parszach Nicabim i WaJelekh.
– Uczestnicy Przymierza z Bogiem
– Jedna Tora(h) Dla Wszystkich
Poprzednie komentarze rozważają już praktyczne i duchowe treści parszy,
więc warto kliknąć i otworzyć artykuły wskazane w odnośnikach powyżej.
2. Jedność i Doskonałość
Debarim/5Moj/Deuteronomion/Pwt 29,9/10-14/15:
אתם נצבים היום כלכם לפני יהוה אלהיכם”
ראשיכם שבטיכם זקניכם ושטריכם
כל איש ישראל טפכם נשיכם
וגרך אשר בקרב מחניך
מחטב עציך עד שאב מימיך
לעברך בברית יהוה אלהיך ובאלתו
אשר יהוה אלהיך כרת עמך היום למען הקים
אתך היום לו לעם
והוא יהיה לך לאלהים
כאשר דבר לך וכאשר נשבע לאבתיך
לאברהם ליצחק וליעקב
ולא אתכם לבדכם אנכי כרת
את הברית הזאת ואת האלה הזאת
כי את אשר ישנו פה עמנו
עמד היום לפני יהוה אלהינו
„ואת אשר איננו פה עמנו היום
naczelnicy_wasi, plemiona_wasze, starsi_wasi i_stróże_wasi,
każdy mąż Iszraela, dzieci_wasze, żony_wasze
i_przybysz_twój, który wewnątrz obozu_twego,
od_ścinającego drzewa_twoje aż_do czerpiącego wodę_twą;
dla_wejścia w_Przymierze יהוה, Boga_twego i_w_Przysięgę_Jego,
które יהוה, Bóg_twój zawarł z_ludem_twym tego_dnia aby_to ustanowić:
Ciebie tego_dnia dla_Niego za_lud,
a_On będzie dla_ciebie za_Boga
jak (dał)_słowo dla_ciebie i_jak przysiągł dla_przodków_twoich:
dla_Abrahama, dla_Icchaka i_dla_Jakuba;
lecz_nie z_wami dla_tylko_was ja zawieram
oto to_Przymierze to_oto i_oto tę_Przysięgę, tę_oto,
ale (z)_tym który obecny tutaj ludem_naszym
stojącym tego_dnia przed_obliczem יהוה, Boga_naszego
i_(z)_tym który nieobecny tutaj z_nami tego_dnia.”
W słowach rozpoczynających parszę „Nicabim” Mosze(h) (Mojżesz) mówi,
że w Przymierze z Bogiem wchodzą wszyscy członkowie Narodu Iszraela
od przywódców społeczności po przyłączających się cudzoziemców,
mężczyźni, kobiety, dzieci, a nawet niewolnicy wykonujący najcięższe prace.
Przymierze z Bogiem nie jest ogłoszone jako należące tylko do niego,
jego następcy lub kogoś, kto sam ogłosi się przywódcą w przyszłości,
nie jest związane z jakąś szczególną grupą osób wewnątrz narodu;
ale obejmuje wszystkich, którzy tam wtedy byli i ich potomków,
bo jest zawarte nawet z nieobecnymi (z różnych powodów).
Wypowiadając te słowa Mosze(h) doskonale wiedział i już mówił o tym,
że Iszrael nie był wierny Bogu podczas 40 lat wędrówki przez pustynię,
bo popełnione wcześniej odstępstwa były wszystkim znane i przypomniane;
on wiedział także o tym, że Iszrael zgrzeszy i odstąpi w przyszłości,
bo zapowiedzi i skutki tego także są tematem wygłaszanej przemowy;
a jednak Mosze(h) nie postanowił znaleźć lub założyć innej społeczności,
której członkowie od początku do końca byliby takimi, jakby on chciał,
lecz nawet tuż po uczynieniu przez naród święta ku czci złotego cielca,
gdy sam Bóg proponował wywiedzenie od niego samego całego narodu,
odrzucił taką propozycję rozumiejąc, że jest tym wystawiany na próbę;
zaś jego zadaniem jest utrzymać powierzoną mu społeczność,
dlatego musi ją bronić, karcić i wzywać do poprawy i rozwoju,
a nie opuścić przy pierwszej niezgodności i trudności.
W całej historii biblijni prorocy nie przychodzili chwalić Iszraela
za świętość i doskonałe spełnianie Tory oraz dobre czyny,
ale karcić za odstępstwa i błędy oraz wzywać do poprawy;
lecz mimo tego nie odchodzili zakładać nowych społeczności,
a trwali wśród tych, których mieli prowadzić do nawrócenia;
zaś podział Królestwa Szlomo(ha) (Salomona) po jego śmierci
nie był sposobem naprawy, lecz surową karą za niewierność
i z wiarą wiąże się oczekiwane przywrócenia jedności.
Postawę jak Mosze(h) i prorocy miał też Mesjasz Jeszua (Jezus),
który wcześniej doskonale wiedział, że zostanie odrzucony i zabity,
co wprost zapowiadał i potwierdzał nierozumiejącym tego uczniom;
a mimo tego ciągle pełnił swoją służbę w Iszraelu i dla Iszraela
potwierdzając to, że został posłany do niego (Mt 10,5-6; Mt 15,23-24),
początkowo nawet nie pozwolił apostołom iść do cudzoziemców
i oni długo tego nie czynili i uważali za grzech (Dz 10,28, 11,1-3);
zaś głoszenie narodom uważali za sposób pobudzenia do zazdrości
i nawrócenia Iszraela, żeby powrócił do pełni wierności (Rz 11,13-14);
więc wszystko czynili w jedności ze swym narodem i myślą o nim,
o czym mówią też słowa rozpoczynające czytanie z Brit Chadasza(h).
Doskonała wierność Bogu i spełnianie Tory jest bardzo ważne,
ale obejmuje to też uznanie obietnic dla Abrahama, Icchaka i Jakuba,
dlatego nie może być oderwane od społeczności ich potomków;
nie można czynić tego samemu zamiast podtrzymywania innych,
nie można odejść od innych, żeby samemu pójść szybciej lub dalej,
nie można tworzyć czegoś swojego w opozycji do Ludu Boga;
a jeśli coś wymaga poprawy, trzeba być tego wzorem i zachętą,
żeby mógł w tym uczestniczyć każdy, kto powinien.
Pomimo powoływania się na fragmenty Ewangelii
jest to zupełnie nieznane i źle rozumiane w „chrześcijaństwie”,
gdzie najpierw nastąpiło odejście od judaizmu i jego zaprzeczenie,
odrzucenie Przykazań i ustanowienie alternatywnych obrzędów,
wymyślenie nowej „tradycji” zamiast praktyki oryginalnych zwyczajów
(co jest zaprzeczeniem tego, czym tradycja właściwie być powinna
utrzymując, spełniając i przekazując dalej oryginalne zwyczaje);
a potem stało się to wzorem dla wielu wewnętrznych podziałów
powstających przy kolejnych błędach lub próbach naprawy jakichś,
czego nie sposób powstrzymać ani jakkolwiek temu przeciwdziałać
przedstawiając przy tym historyczny wzór porzucenia judaizmu
i wychwalając tych, którzy w przeszłości podjęli taką decyzję
wzgardzając swoimi poprzednikami i tym, co oni uznawali.
Z tego względu ważne jest nie dowolne „utrzymanie jedności”,
nie jedność z kimkolwiek, na jakimś etapie odstępstwa od Boga;
ale tylko jedność w pełnym powrocie do źródła i korzeni wiary
(co wymaga tak zwracania innym uwagi na ich błędy, które się widzi,
jak i wysłuchiwania i rozważania skarceń, które się otrzymuje od innych);
bo oderwana gałąź jest martwa nawet gdy wisi zaplątana w niższe,
i nie zależy to wcale od jej wieku, rozwoju, złożoności czy ilości liści;
a żywa może być tylko gałąź połączona z pniem i korzeniami,
zarówno naturalna jak i wszczepiona w drzewo (Rz 11,17-21),
dlatego trzeba dbać o połączenie z pniem lub je przywrócić
i być kimś, kto wzmacnia i pomaga rosnąć całemu drzewu…
Różnice stanowisk są jednak znacznie mniejszym problemem,
bo o nich da się dyskutować i je merytorycznie rozstrzygać,
a znacznie gorszy jest brak wysłuchiwania i zrozumienia innych,
bo bez tego nie da się nawet rozpoznać ani poprawić błędu
i nie ma żadnej rozmowy, a każdy pozostaje przy swoim.
Zapoznanie się i zrozumienie co przedstawia druga strona
jest potrzebne zarówno do tego, żeby poprawić swoje poznanie
(bo nawet mylący się może mieć jakieś słuszne spostrzeżenia),
jak i po to, żeby rozpoznać problem i sposób jego rozwiązania,
żeby wiedzieć co trzeba zawrzeć w odpowiedzi dla błądzącego,
co będzie dla niego uzupełnieniem wyjaśniającym prawdę.
Jeśli ktoś w dyskusji odpowiada bez wysłuchania drugiej strony
ciągle tylko wprowadzając inne argumenty i zmieniając tematy,
to polemizuje z własnym wyobrażeniem, a nie jej stanowiskiem
i jeśli cokolwiek bezskutecznie obala, to jedynie swój własny błąd;
dlatego bardzo dobrą praktyką jest dyscyplina dyskusji z wymogiem,
żeby w udzielanej odpowiedzi wykazywać zrozumienie innych, np.:
– najpierw streszczać stanowiska, na które zamierza się odpowiedzieć
(bez powtórzenia uzasadnień i dowodów, mogą być same wnioski);
– cytować zdania, do których zamierza się sukcesywnie odnosić
(z tym, że wybiórcze cytowanie jest sposobem manipulacji,
więc albo trzeba przywoływać i komentować kolejno wszystko,
albo zacząć od stwierdzenia, że wypowiedź porusza kilka spraw
i najpierw rozstrzygnie się jedną, a potem wróci do kolejnych);
– odnoszenia się kolejno do wszystkich stwierdzeń drugiej strony
(można to czynić bez cytatów jeśli zachowuje się ten sam porządek,
a wypowiedź się pamięta lub jest możliwe jej sprawdzenie).
Prostowanie błędów, wycofywanie odstępstw i przywracanie wierności
wymaga wychodzenia na przeciw tym, którzy mają takie problemy
i nie może ograniczać się do ogłaszania słuszności swego stanowiska;
ale musi zawierać w sobie zrozumienie dlaczego ktoś przyjął inne
i odpowiednie do tego wyjaśnienia, które mogą prawdziwie pomóc,
bo tylko to prowadzi do celu, jakim jest jedność w doskonałości…
Chwała Bogu!