Mężczyzna i Kobieta…
Komentarz do parszy „BeReszit” (części „Na_Początku”):
Bereszit/1Moj/Genesis/Rdz 1,1-6,8; Iz 42,1-43,13; J 1,1-18.
Mężczyzna i Kobieta – podział płci i ról jaki ustanowił Bóg.
Rozważanie należy zacząć od samodzielnego
przeczytania lub wysłuchania fragmentów Biblii.
1. Wcześniej Omawiane Zagadnienia
Tematy tego czytania inne niż omówione w tym tekście,
były komentowane w poprzednich cyklach czytania Tory:
– właściwy sposób czytania i interpretacji Biblii;
– łączenie faktów i wiarygodność różnych świadectw;
– proces stwarzania i kształt wszechświata w Biblii;
– czym było Słowo Boże na początku;
– udziały Adama i Chawy w pierwszym grzechu;
– Ustanowienia (Przykazania) jakie Bóg dał w parszy Bereszit.
– Wypowiadane słowa mają moc, ale też inne skutki…
Są one rozważane we wcześniejszych artykułach:
– Na Początku…
– Częściowe i Cała Prawda;
– Sposób Czytania Biblii;
– Adam Wobec Pierwszego Grzechu;
– Ustanowienia Boga w Parszy Bereszit.
– Słowa Mają Moc i Cenę…
Poprzednie komentarze rozważają już praktyczne i duchowe treści parszy,
więc warto kliknąć i otworzyć artykuły wskazane w odnośnikach powyżej.
2. Mężczyzna i Kobieta…
Parsza(h) „BeReszit” („Na_Początku”) rozpoczyna historię w Biblii
od relacji stworzenia (wszech)świata i w szczególności człowieka,
a następnie pierwszych grzechów, najpierw popełnianych nieświadomie
i dopiero później powtarzanych z wyboru i celowo oraz rozpowszechnianych…
Historia ta przedstawia stworzenie człowieka na podobieństwo Boga
w aspekcie duchowych cech – rozumu, możliwości wyboru i władzy
oraz poucza o potrzebie odpowiedzialności za własne decyzje,
bo nawet te nieprzemyślane i nieświadome mają konsekwencje,
dlatego wszystko lepiej przemyśleć i być ostrożnym,
żeby uniknąć tego, co może być szkodliwe…
Bereszit/1Moj/Genesis/Rdz 1,27:
ויּברא אלהים את־האדם בּצלמו בּצלם אלהים בּרא אתו”
„זכר וּנקבה בּרא אתם
mężczyzną i_kobietą stworzył ich.„
Bereszit/1Moj/Genesis/Rdz 2,21-24:
ויּפּל יהוה אלהים תּרדּמה על האדם ויּישׁן„
ויּקּח אחת מצּלעתיו ויּסגּר בּשׂר תּחתּנּה
ויּבן יהוה אלהים את הצּלע אשׁר לקח מן האדם לאשּׁה
ויבאה אל האדם
ויּאמר האדם זאת הפּעם עצם מעצמי וּבשׂר מבּשׂרי
לזאת יקּרא אשּׁה כּי מאישׁ לקחה זּאת
על כּן יעזב אישׁ את אביו ואת אמּו
„ודבק בּאשׁתּו והיוּ לבשׂר אחד
i_wziął jedną z_części_jego i_zamknął_ciałem pod_nim
i_zbudował יהוה Bóg (z)_oto tej_części, którą wziął z tego_Adama na_kobietę
i_przyprowadził_ją do tego_Adama.
I_powiedział ten_Adam: 'tym razem kość z_kości_moich i_ciało z_ciała_mego,
dla_ten nazwane_zostanie `mężowa`, bo z_męża od_wzięcia ta_(jest)’;
dlatego opuści mąż tego ojca_swego i_tę matkę_swą,
a_przylgnie w_mężową_swą i_będą ciałem jednym.”
Mt 19,4-6:
„ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν
οὐκ ἀνέγνωτε ὅτι ὁ κτίσας ἀπ᾽ ἀρχῆς ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς
καὶ εἶπεν ἕνεκα τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα
καὶ κολληθήσεται τῇ γυναικὶ αὐτοῦ καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν
ὥστε οὐκέτι εἰσὶν δύο ἀλλὰ σὰρξ μία
ὃ οὖν ὁ θεὸς συνέζευξεν ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω”
’nie przeczytaliście, że Ten Stwarzający od początku męskim i żeńskim uczynił ich
’i powiedział: `ze_względu_na to pozostawi człowiek tego ojca i tę matkę
i złączony_(zostanie) (z)_tą żoną jego i będą ci dwoje w ciele jednym,
zatem już_nie są dwoje, ale ciało jedno,
co więc ten Bóg złączył, człowiek nie (niech)_rozłącza.`”
Historia w Biblii na początku najwięcej uwagi poświęca stworzeniu człowieka,
które jest zawarte w dwóch znacząco różniących się relacjach tego wydarzenia:
– pierwszej będącej zwieńczeniem szóstego dnia procesu stwarzania świata;
– drugiej przedstawiającej co stało się w Edenie gdy wszystko było już stworzone.
Bardzo ważne jest też, że na sposób stworzenia człowieka powołuje się Mesjasz Jeszua (Jezus),
mówiąc jak Bóg stworzył człowieka na początku (a nie zmienił to jak zostaliśmy uczynieni,
nie stało się to dopiero później na prośbę Adama, żeby kobiecość została z niego usunięta)
wraz z przytoczeniem słów zapisanych w drugiej relacji o oddzieleniu i połączeniu kobiety,
w której inaczej niż w pierwszej mężczyzna i kobieta nie są stworzeni razem…
Są osoby, które widząc takie różnice w treści Biblii od razu zarzucają sprzeczność i błąd
nie dokonując ani nie dopuszczając możliwości innej interpretacji tego, co przedstawiono,
w której oba te świadectwa mogłyby nie tylko zostać spójnie połączone i okazać się zgodne,
ale pozwoliłoby to je jeszcze lepiej zrozumieć uznając różnice jako uzupełnienia i wyjaśnienia.
Stworzenie człowieka w szóstym dniu tygodnia stwarzania – wzorze porządku Boga
jest aktem prostym – rodzaj ludzki został uczyniony jako mężczyźni i kobiety razem,
mnogość i podział płci istnieje w nim od początku, opis nie podaje szczegółów procesu,
wobec czego nie daje podstaw do szczegółowych wniosków ani interpretacji…
Wydarzenia w Edenie to bardziej złożona historia, nad którą trzeba się zastanowić,
bo na pierwszy rzut oka można nie dostrzec podanych faktów lub je zbagatelizować,
w konsekwencji czego zostanie zrozumiana pochopnie, bardzo myląco i błędnie.
Najpierw napisane jest w niej wprost, że Bóg zesłał na człowieka głęboki sen,
co można porównać do całkowitego znieczulenia przed zabiegiem chirurgicznym,
które ma sprawić, że nie będzie się czuło bólu, ale też nie ma świadomości co się dzieje;
potem opisane jest wzięcie części z mężczyzny i uczynienie z tej części kobiety,
a następnie mężczyzna widząc kobietę mówi dokładnie o tym, co wcześniej podane…
Skąd Adam wiedział, że Chawa(h) została uczyniona z tego, co z niego wzięto,
skoro głęboki sen miał sprawić, że nie będzie tego odczuwał ani tego świadomy?
Najsensowniejsze jest o tym stwierdzenie, że Bóg ukazał to Adamowi we śnie
i opisany sposób stworzenia kobiety jest właśnie snem jaki otrzymał wtedy Adam,
żeby móc rozpoznać i uznać, że Chawa(h) jest jego rodzaju, że ona jest taka jak on,
żeby mógł ją przyjąć jako dopełnienie siebie i się z nią na trwałe połączyć.
Skoro bez wątpienia Bóg musiał ukazać Adamowi to, co on zrozumiał i stwierdził,
więc nie ma wątpliwości, że „kość z_kości_moich i_ciało z_ciała_mego” było wizją w śnie;
to odrębną sprawą jest czy te słowa spełniły się tak samo i w tym czasie w rzeczywistości,
czy też było to symboliczne pouczenie o czymś, czego Bóg dokonał inaczej i wcześniej,
np. od początku tworząc rodzaj ludzki z podziałem na dwie płcie jak to podaje 1. opis;
a teraz mężczyzna miał jedynie zrozumieć ten fakt, że kobieta jest częścią jego rodzaju
i gdy już spotkał Chawę, to potrzebuje się z nią połączyć i odtąd żyć razem z nią…
Biblijne słowa o uczynieniu kobiety z części mężczyzny
wciąż mogą być jednak prawdziwe w dosłownym znaczeniu,
o ile rozpozna się, że hebrajskie słowo „צּלע” („cela”) ma inny sens:
nie jest to „żebro” ani „bok” ale ogólnie „strona”, „część” lub „słabość”
(to samo słowo nazywa też np. „utykanie” Jakuba po zmaganiu z aniołem,
określa boki Skrzyni Przymierza, strony Przybytku Moszego (Mojżesza)
oraz boczne komnaty (cele!) w Świątyni Szlomo(ha) (Salomona)
czy nawet zbocze wzgórza wskazane w jednej z biblijnych historii).
W takiej sytuacji można dostrzec i uznać fakt znany w biologii,
że u ludzi geny płci żeńskiej stanowią część genów płci męskiej:
– mężczyźni mają po 1 kopii chromosomów X i Y,
– kobiety mają 2 kopie samego chromosomu X.
W ten sposób prawda znana ludzkości dopiero od nieco ponad 120 lat
(chromosomy płci XY zostały odkryte i opisane w 1905 roku n.e.)
była znacznie wcześniej utrwalona (i symbolicznie ukryta) w Biblii;
która od początku mówi o tym, że kobiecość jest częścią z męskości
(co nie było wcale oczywiste, bo np. u gadów i ptaków jest odwrotnie),
co jest u ludzi różnicą w małej części – 1 z 23 par chromosomów,
w której u mężczyzn połowę też stanowi chromosom żeński.
Ważne w tej sprawie jest też to, co Bóg powiedział do Chawy po grzechu:
Bereszit/1Moj/Genesis/Rdz 3,16:
אל האשּׁה אמר”
הרבּה ארבּה עצּבונך והרנך בּעצב תּלדי בנים
„ואל אישׁך תּשׁוּקתך והוּא ימשׁל בּך
’bardzo pomnożę bóle_twoje i_ciąży_twej, w_bólu rodzić_(będziesz) synów
i_do męża_twego pożądanie_twoje_(będzie), a_on panować_(będzie) w_tobie.'”
Jak w postępowaniu kobieta ma uznać panowanie męża,
tak geny męskie są u ludzi genami dominującymi:
– kobietą jest się mając tylko chromosomy X i geny zawarte w nich,
które ujawniają się tylko przy braku genów silniejszych od nich;
– geny z chromosomu Y blokują lub zmieniają działanie części tych z X
i ich obecność jako silniejsza sprawia, że ciało staje się męskie.
Choć Bóg powiedział te słowa dopiero po grzechu
jako skarcenie dla Chawy, która okazała się bardziej podatna na pokusę,
dlatego ma być poddana mężowi, który wtedy był zdyscyplinowany
i sam nie dał się przekonać do tego, żeby naruszyć zakaz od Boga,
a być może zrobił to po to, żeby móc dalej troszczyć się o swą żonę,
dlatego mężczyźni mają dbać o utrzymanie społecznego porządku;
to Bóg podział płci stworzył znacznie wcześniej, jeszcze przed grzechem,
co świadczy, że perspektywa Boga jest zupełnie inna niż ludzka:
nie ograniczona tylko do aktualnej chwili i już znanej przeszłości,
ale jest ponad czasem i z góry uwzględniająca przyszłość,
traktująca tak samo pewnie cały czas, całą wieczność.
Nie należy jednak mylić „siły” i „słabości” z byciem „lepszym” i „gorszym”,
bo konieczny sposób działania mechanizmu płci nie ma nic wspólnego z oceną,
a siła bez należytego opanowania może nie być zaletą, lecz raczej problemem
i słabością może być to, że nie potrafi się czynić czegoś ważnego i potrzebnego;
dlatego jednakowo potrzebne cechy „słabsze” zostały słusznie oddzielone,
żeby też mogły skutecznie działać, a nie być ciągle stłumione.
Historia przyprowadzenia Chawy do Adama wprost mówi o tym,
że miał on trudności i poszukiwał dla siebie odpowiedniej pomocy,
gdy mimo posiadania cech „słabszych” sam nie mógł ich używać,
bo „silniejsze” je tłumiły i wymuszały inne myślenie i postępowanie,
które w pewnych sprawach działa lepiej, a w innych gorzej.
Bóg od początku stworzył człowieka jako mężczyznę i kobietę
z doskonałym planem i myślą o tym, że mamy się dobrze uzupełniać,
nie być dokładnie takimi samymi ani robić wszyscy dokładnie to samo
rezygnując z tego, co robimy lepiej i trudząc się nad tym, czego nie umiemy;
ale wspierać tym, co potrafimy lepiej oraz przyjmować to, co robimy gorzej
uznając lepsze i gorsze aspekty tego kim i jakimi jesteśmy
oraz związane z tym obowiązki i potrzeby.
Wśród spraw, którymi potrzebujemy się zajmować są bardzo różne, np.:
wymagające siły albo delikatności, szybkiej i stanowczej reakcji albo cierpliwości,
pełnego zaangażowania albo łączenia czynności, skupienia albo podzielności uwagi,
wyrazistego okazywana emocji albo głębokiego zastanowienia w milczeniu;
co ze względu na pełnione funkcje jest naturalne i typowe dla jednej lub drugiej płci:
– kobiety jednocześnie pilnują dzieci i przygotowują posiłki – kilka lekkich czynności na raz;
– mężczyźni rąbią drewno używając pełni sił i skupienia na tym – jedna ciężka czynność;
co ukształtowało do tego sposób funkcjonowania naszych umysłów i umiejętności;
zaś połączenie wszystkich skrajności czy nawet przeciwieństw w 1 jest trudne
i dla większości ludzi praktycznie niemożliwe do dokonania;
dlatego lepiej jest, by skutecznie dopełniały się w tym 2 osoby
i każda lepiej zajmowała tym, co druga potrafi gorzej.
Z podziału ludzi na 2 płcie wynika, że mężczyzna i kobieta, mąż i żona
potrzebują ze sobą odpowiednio i zgodnie współdziałać i współpracować
właściwie rozróżniając swoje kompetencje, odpowiedzialności i obowiązki;
dlatego nie można tego podziału zacierać ani próbować ujednolicać ról,
których wtedy nikt nie będzie potrafił skutecznie spełniać, np.:
– kobieta w ciąży nie zbierze plonów z pola ani nie zbuduje domu,
– mężczyzna nigdy nie pocznie ani nie urodzi dziecka,
więc trzeba uznać, że łączenie różnic jest ważne i dobre.
Chwała Bogu!

dziękuję, to dobry komentarz – udostępniam 🙂